Co to jest siła nabywcza pieniądza i na jakiej podstawie się ją mierzy?

Za 100 zł kupisz dziś mniej niż kilka lat temu – to właśnie spadek siły nabywczej pieniądza. Siła nabywcza oznacza, ile realnych dóbr i usług możesz dostać za konkretną kwotę, a mierzy się ją głównie przez zmiany cen, czyli inflację. Jeśli chcesz sensownie planować budowę, remont albo kredyt, musisz patrzeć na tę realną wartość, a nie tylko na liczby na koncie. Przeczytaj, jak to robić krok po kroku, korzystając z oficjalnych danych i prostych przykładów.

Co to jest siła nabywcza pieniądza?

W ekonomii siła nabywcza opisuje, jaką ilość dóbr i usług realnie kupisz za daną sumę – na przykład za 100 zł czy 10 000 zł. Nominał banknotu się nie zmienia, ale ilość litrów farby, metrów płytek albo roboczogodzin ekipy, które za niego dostajesz, już tak.

Mówiąc prościej, jest to wartość „realna”, a nie „papierowa”. Wartość nominalna to tylko liczba na banknocie lub w aplikacji bankowej. Wartość realna pokazuje, ile konkretnych zakupów uda ci się sfinansować. Gdy ceny rosną szybciej niż twoje dochody, ta wartość realna spada, choć na koncie wciąż widzisz te same kwoty.

Ekonomiści lubią mówić o „wachlarzu dóbr i usług”, który możesz nabyć za jednostkę pieniądza. W branży budowlanej widać to jak na dłoni. Kilka lat temu za 5 000 zł kupowało się np. kilkadziesiąt metrów płytek, kilka wiader farby dobrej jakości i kilka dni pracy glazurnika. Teraz przy tych samych 5 000 zł ten zestaw jest skromniejszy: mniej metrów płytek, mniejsza rezerwa na robociznę, częściej konieczność szukania tańszych zamienników.

Siła nabywcza jest odwrotną stroną inflacji konsumpcyjnej. Gdy ogólny poziom cen rośnie, ten sam banknot daje ci mniejszy wachlarz możliwych zakupów. W materiałach GUS i ekonomistów znajdziesz definicję: inflacja to wzrost przeciętnego poziomu cen albo – z drugiej strony – spadek siły nabywczej pieniądza. Przy inflacji 8% rocznie twój portfel traci mniej więcej 8% „mocy zakupowej”, jeśli dochody stoją w miejscu.

Ta „moc” dotyczy nie tylko codziennych zakupów, ale też większych aktywów. Nieruchomości, działki budowlane, materiały budowlane i usługi remontowe też tworzą obraz twojej siły nabywczej. Do bieżącego pomiaru używa się jednak głównie cen dóbr konsumpcyjnych i usług w postaci wskaźnika CPI. Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) celowo pomija ceny wielu aktywów i dóbr kapitałowych, więc przy większych inwestycjach – jak budowa domu – sam musisz „dorzucić” do obrazu własny, budowlany koszyk cen.

Jak siła nabywcza wiąże się z koszykiem dóbr i usług?

Kiedy Główny Urząd Statystyczny (GUS) mierzy inflację, opiera się na tzw. koszyku dóbr i usług. To przeciętny zestaw wydatków typowego gospodarstwa domowego: ile idzie na jedzenie, mieszkanie, transport, zdrowie, rekreację, odzież, usługi itp. Zmiana cen w takim koszyku pokazuje, jak zmienia się siła nabywcza „statystycznego” konsumenta.

W tym koszyku są ujęte m.in. koszty utrzymania mieszkania, energii, czynszu, wody, śmieci, a także część wydatków na drobne remonty, wyposażenie wnętrz czy podstawowe wydatki ogrodowe. Struktura koszyka w Polsce jest spójna z unijną klasyfikacją ECOICOP, wykorzystywaną także przy obliczaniu zharmonizowanego indeksu cen konsumpcyjnych (HICP). Dzięki temu można porównywać siłę nabywczą między krajami Unii Europejskiej.

Jeśli interesuje cię siła nabywcza pieniędzy wydawanych na dom, budowę i remont, szczególnie ważne są zmiany cen w takich grupach:

• materiały budowlane i wykończeniowe (np. cement, stal, płyty g-k, płytki, farby),
• usługi remontowo-budowlane (robocizna ekip, projektowanie, nadzór),
• wyposażenie wnętrz (meble, oświetlenie, sprzęt AGD do kuchni i łazienki),
• koszty mediów i ogrzewania (energia elektryczna, gaz, opał, ciepło systemowe),
• usługi ogrodnicze i materiały ogrodowe (ziemia, rośliny, systemy nawadniające, drobne prace ziemne).

Zmiany cen w takim koszyku pokazują, czy z twojego miesięcznego wynagrodzenia zapłacisz za rachunki i remont łatwiej, czy trudniej. Oficjalny koszyk CPI jest jednak uśredniony. Twój indywidualny koszyk może wyglądać zupełnie inaczej – ktoś, kto właśnie rusza z generalnym remontem, ma udział materiałów i usług budowlanych wielokrotnie wyższy niż statystyczny konsument, więc spadek jego siły nabywczej może być mocniej odczuwalny.

Co odróżnia siłę nabywczą od wartości nominalnej pieniądza?

Wartość nominalna pieniądza to tylko liczba. Banknot 100 zł pozostaje „setką” dziś, za rok i za pięć lat, podobnie jak przelew na 10 000 zł nadal ma taki sam zapis w historii konta. Ta liczba sama z siebie się nie zmienia w czasie.

Wartość realna, czyli siła nabywcza, mówi natomiast, ile realnych dóbr i usług dostajesz za tę liczbę. To właśnie ta część „pracuje” dla ciebie w budżecie domowym. Jeśli ceny farb, płytek i robocizny rosną szybciej niż twoje pensje, to realna wartość każdej złotówki spada, chociaż na koncie może być nawet trochę więcej cyfr.

Najistotniejsze różnice między wartością nominalną a realną wyglądają tak:

• wartość nominalna jest stałą liczbą, a wartość realna zmienia się z cenami w sklepach i cennikami wykonawców,
• nominały przydają się przy podpisywaniu umów, ale o realnym koszcie remontu decyduje siła nabywcza,
• porównywanie kosztorysów z różnych lat wymaga przeliczenia ich na wartości realne, bo inaczej „ta sama kwota” oznacza zupełnie inny zakres prac,
• przy negocjacjach z ekipą budowlaną musisz brać pod uwagę zarówno wzrost cen materiałów, jak i ogólny spadek siły nabywczej twoich dochodów.

Załóżmy, że kilka lat temu remont łazienki kosztował cię 10 000 zł i obejmował komplet prac: demontaż starej glazury, nowe instalacje, płytki, biały montaż, robociznę. Jeśli dziś ogólne ceny usług i materiałów są o 30% wyższe, ta sama łazienka przy tym samym standardzie wymagałaby około 13 000 zł. Nominalnie mówimy o dwóch innych kwotach, ale realnie chodzi o identyczny zakres robót – siła nabywcza 10 000 zł z przeszłości odpowiada mniej więcej 13 000 zł obecnie.

Przy porównywaniu ofert i kosztorysów z różnych lat zawsze przeliczaj je na realną siłę nabywczą – ta sama cena nominalna może oznaczać dziś znacznie mniejszy zakres prac niż 5 czy 10 lat temu.

Jak mierzy się siłę nabywczą pieniądza?

Siły nabywczej nie da się „zważyć” bezpośrednio. Mierzy się ją pośrednio, obserwując wskaźniki cen, które pokazują, jak zmieniają się średnie ceny tysięcy produktów i usług w czasie. Najczęściej patrzymy na stopę inflacji, czyli procentową zmianę poziomu cen między dwoma okresami – na przykład między listopadem danego roku a listopadem roku poprzedniego.

W Polsce za pomiar inflacji odpowiada Główny Urząd Statystyczny (GUS). Instytucja ta oblicza zarówno wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI), jak i zharmonizowany indeks cen konsumpcyjnych (HICP) tworzony według standardów Unii Europejskiej. Dane o wydatkach z rachunków narodowych sprzed dwóch lat i klasyfikacja ECOICOP pozwalają później Europejskiemu Bankowi Centralnemu (EBC) porównywać stopę inflacji między krajami i oceniać, jak zmienia się siła nabywcza walut w skali całej Europy.

Jak działa wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych CPI?

CPI to najpopularniejsza miara inflacji konsumpcyjnej. Pokazuje, jak zmienił się przeciętny poziom cen towarów i usług kupowanych przez konsumentów. W Polsce roczną stopę inflacji liczy się, porównując wartość indeksu CPI w danym miesiącu do tej sprzed roku. Na przykład w listopadzie 2021 r. inflacja konsumpcyjna wyniosła 7,8%, a w grudniu 2021 r. wzrosła do 8,6% rok do roku. W takiej sytuacji siła nabywcza złotego spadała bardzo szybko.

Proces liczenia CPI wygląda w uproszczeniu tak:

• GUS zbiera ceny milionów towarów i usług w sklepach, punktach usługowych i internecie w całym kraju,
• następnie grupuje je w kategorie (żywność, mieszkanie, transport, zdrowie, rekreacja itp.) zgodnie z przyjętą klasyfikacją,
• przypisuje każdej grupie wagę, czyli udział w przeciętnych wydatkach gospodarstw domowych,
• na tej podstawie wylicza łączny indeks cen oraz jego zmiany – miesięczne, kwartalne i roczne.

Kluczowa w tym procesie jest waga poszczególnych dóbr w koszyku. Produkty kupowane często – jak żywność, energia, media czy podstawowe materiały do drobnych remontów – mają dużo większe znaczenie dla ostatecznego wyniku CPI niż towary luksusowe, po które sięgasz sporadycznie. Wagi regularnie się aktualizuje, aby lepiej odzwierciedlały rzeczywiste wydatki konsumentów.

Roczna stopa inflacji CPI na poziomie 8,6% oznacza, że średnio ceny w koszyku GUS są o 8,6% wyższe niż rok wcześniej. Jeśli rok temu za typowy „koszyk zakupów” płaciłeś 1 000 zł, przy takiej inflacji potrzebujesz dziś około 1 086 zł na dokładnie ten sam zestaw. Realna siła nabywcza poprzednich 1 000 zł odpowiada dzisiaj mniej więcej 1 086 zł – inaczej mówiąc, bez wzrostu dochodów możesz kupić o około 8–9% mniej.

Dane CPI mają wiele zastosowań w życiu codziennym. Wykorzystuje się je do indeksacji emerytur i świadczeń, analizy płac realnych, negocjowania podwyżek wynagrodzeń czy ustalania limitów w programach socjalnych. Przy planowaniu domu i remontu te same wskaźniki pomagają ocenić, jak szybko rosną koszty użytkowania mieszkania, rachunki za media i ceny materiałów wykończeniowych, a więc w jakim tempie „ucieka” twoja siła nabywcza.

Gdy GUS ogłasza inflację CPI np. 8% rok do roku, możesz przyjąć, że przy braku wzrostu dochodów realnie stać cię na mniej więcej 8% mniejszą ilość tych samych towarów i usług – w tym materiałów i usług remontowych – niż rok wcześniej.

Jakie inne wskaźniki opisują siłę nabywczą pieniądza?

CPI to nie jedyne narzędzie do opisu zmian cen i siły nabywczej. Inne wskaźniki patrzą na ceny z różnych stron: jedne koncentrują się na konsumencie, inne na produkcji, jeszcze inne na całej gospodarce czy wybranych aktywach. Dzięki temu można lepiej zrozumieć, co dzieje się z pieniędzmi, które odkładasz na remont czy budowę.

HICP wylicza w Polsce GUS na potrzeby Unii Europejskiej. Wykorzystuje przy tym klasyfikację ECOICOP i dane o wydatkach konsumenckich z rachunków narodowych sprzed dwóch lat. Tak przygotowane dane trafiają później do Europejskiego Banku Centralnego, który na ich podstawie oblicza stopę inflacji dla strefy euro i porównuje, jak zmienia się siła nabywcza w różnych krajach. Dzięki temu widać np., czy polski złoty traci moc szybciej, czy wolniej niż waluty sąsiadów.

Każdy z tych wskaźników ma ograniczenia. CPI nie obejmuje cen aktywów, takich jak akcje czy nieruchomości, nie pokazuje też bezpośrednio zmian cen dóbr kapitałowych i usług czynników produkcji. W praktyce twoja „indywidualna inflacja” może być inna niż średnia – podobnie jak żartobliwie opisywane różnice między „CPI wegan” a „CPI mięsożerców”. U kogoś intensywnie remontującego dominują materiały i usługi budowlane, więc to ich ceny najsilniej definiują jego siłę nabywczą.

Przy podejmowaniu decyzji dotyczących domu, budowy i ogrodu warto więc śledzić nie tylko ogólną inflację CPI, ale też branżowe wskaźniki cen materiałów i usług budowlanych, jeśli są publikowane. Dają one lepszy obraz tego, jak bardzo topnieje budżet przeznaczony na konkretny projekt.

Jakie czynniki wpływają na siłę nabywczą pieniądza?

Na siłę nabywczą twoich pieniędzy wpływa kilka powiązanych ze sobą zjawisk: ogólny poziom cen, podaż pieniądza, sytuacja na rynku pracy, kurs walutowy, podatki oraz decyzje rządu i banku centralnego. Te elementy przenikają się i razem decydują o tym, czy z miesięcznej wypłaty opłacisz rachunki, kredyt i remont bez napięcia, czy będziesz musiał ciąć plany.

Jak inflacja, płace i kurs walutowy wpływają na siłę nabywczą?

Gdy mówi się o inflacji, chodzi o powszechny wzrost cen w gospodarce. Nie o to, że jedna usługa podrożała, ale o sytuację, w której cały wachlarz dóbr możliwych do nabycia za jednostkę pieniądza się kurczy. Ten sam banknot pozwala wypełnić koszyk zakupów w mniejszym stopniu niż wcześniej.

Ekonomiści – od Miltona Friedmana po współczesnych analityków – podkreślają, że inflacja pojawia się, gdy podaż pieniądza rośnie szybciej niż popyt na pieniądz. W Polsce w czasie Pandemii Covid-19 i towarzyszącego jej kryzysu gospodarczego agregat monetarny M1 przyspieszył z 14,3% rok do roku w styczniu 2020 r. do aż 36,5% rok do roku w styczniu 2021 r. M2 i M3 wzrosły w tym okresie o około 17%. Jednocześnie gotówka w posiadaniu ludności zwiększyła się z około 223 mld zł na początku 2020 r. do 309 mld zł rok później. Po zniesieniu lockdownów i ożywieniu popytu ten nadmiar pieniądza zaczął mocno naciskać na ceny.

Na siłę nabywczą wpływają też płace. Płace nominalne to kwoty w umowach, a płace realne to to, co za nie rzeczywiście kupisz. Z czasem wynagrodzenia zwykle rosną wraz z produktywnością pracy, więc przy stabilnej inflacji twoja siła nabywcza może poprawiać się z roku na rok. Jeśli jednak wzrost płac jest słabszy niż inflacja, realne dochody maleją, choć nominalnie na pasku wypłaty widzisz coraz wyższe liczby.

W branży budowlanej masz też presję ze strony cen surowców i energii. Gdy rośnie cena ropy naftowej czy gazu, firmy płacą więcej za paliwo i energię, więc zwiększają stawki za usługi remontowe. Przy niezmienionej podaży pieniądza prowadzi to głównie do zmiany struktury wydatków – więcej idzie na energię i paliwa, mniej zostaje na inne zakupy. Dopiero gdy dodatkowo rośnie ilość pieniądza w gospodarce, taki szok może przerodzić się w ogólny spadek siły nabywczej.

Kurs walutowy to kolejny mocny czynnik. Słabszy kurs złotego oznacza droższy import, więc rosną ceny wielu surowców i części materiałów budowlanych rozliczanych w euro lub dolarach. Taka inflacja importowana obniża siłę nabywczą dochodów w złotych, zwłaszcza w sektorach mocno zależnych od importu. Przykład skrajny to turecka lira: decyzje prezydenta Turcji o niskich stopach procentowych przy wysokiej inflacji doprowadziły do gwałtownej utraty jej siły nabywczej.

Jak polityka państwa i podatki zmieniają siłę nabywczą?

Państwo wpływa na twoją siłę nabywczą na dwa sposoby: przez politykę fiskalną (wydatki i podatki) oraz politykę monetarną prowadzoną przez Narodowy Bank Polski (NBP) i Radę Polityki Pieniężnej (RPP). Zmiany podatków, programy wsparcia, emisja długu, skup obligacji czy poziom stóp procentowych przekładają się na podaż pieniądza, inflację i realne obciążenia podatkowe.

W odpowiedzi na Pandemię Covid-19 rząd uruchomił rozbudowane programy wsparcia dla firm i pracowników. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) i Polski Fundusz Rozwoju (PFR) przekazały przedsiębiorstwom około 150 mld zł pomocy, finansowanej w dużej mierze emisją długu. Znaczną część tego długu zmonetyzował NBP, co przyczyniło się do szybkiego wzrostu agregatów M1, M2 i M3. W połączeniu z odłożonym w czasie odbiciem popytu stworzyło to warunki do silnego wzrostu inflacji, a więc i do spadku siły nabywczej pieniądza w kolejnych latach.

Aby złagodzić skutki wzrostu cen, wprowadzono także tarczę antyinflacyjną – czasowe obniżki VAT i akcyzy na energię i paliwa oraz dodatki osłonowe. Tego typu działania mogą na krótko obniżyć ceny wybranych pozycji w rachunkach domowych, ale nie zmieniają strukturalnie podaży pieniądza. Ułatwiają przetrwanie okresu wysokich rachunków, lecz nie rozwiązują trwałych przyczyn inflacji.

W codziennym życiu najmocniej widzisz to na rachunkach za ogrzewanie, prąd, paliwo czy śmieci. Zmiany podatków i regulacji wpływają na usługi administrowane, a przez to na koszty utrzymania domu. Jeśli energia i paliwa drożeją, rośnie też koszt transportu materiałów budowlanych i pracy sprzętu na budowie, więc ekipy remontowe podnoszą swoje stawki.

Istotną rolę odgrywa też stopa procentowa ustalana przez RPP. Zbyt późne podwyżki stóp – co w Polsce miało miejsce, gdy inflacja już mocno przyspieszyła – sprzyjają dłuższemu utrzymaniu wysokiej inflacji. To uderza podwójnie: z jednej strony rosną raty kredytów mieszkaniowych, z drugiej szybciej maleje realna siła nabywcza dochodów i oszczędności.

Jak zmieniała się siła nabywcza pieniądza w Polsce w ostatnich latach?

Patrząc na dane z około 10–15 lat, widać wyraźne fazy zmian siły nabywczej w Polsce. Po okresie stosunkowo stabilnej inflacji pojawiła się deflacja konsumencka między 2014 a 2016 rokiem, gdy ceny przeciętnie spadały, a siła nabywcza złotego rosła. Potem inflacja powoli wróciła do umiarkowanych poziomów, by gwałtownie przyspieszyć po wybuchu pandemii i wzroście podaży pieniądza, osiągając najwyższe wartości od początku wieku.

Najważniejsze etapy zmian CPI wyglądały następująco:

• lata 2014–2016 – okres deflacji konsumenckiej, spadek przeciętnych cen i wzrost siły nabywczej dochodów przy niezmienionej płacy nominalnej,
• lata 2017–2019 – powrót umiarkowanej inflacji, ceny rosną kilka procent rocznie, ale szybko rosną też płace, więc wiele rodzin odczuwa realną poprawę sytuacji,
• rok 2021 – mocne przyspieszenie inflacji, w listopadzie CPI sięga 7,8% rok do roku, w grudniu 8,6% rok do roku, co oznacza szybki spadek siły nabywczej,
• rok 2022 – bardzo wysoka inflacja, dwucyfrowe odczyty CPI, wyraźne pogorszenie możliwości oszczędzania i finansowania większych wydatków z bieżących dochodów,
• po 2022 r. – stopniowe hamowanie inflacji do bardziej umiarkowanych poziomów, wciąż jednak wyższych niż w latach wcześniejszych, więc siła nabywcza nadal odbudowuje się wolniej, niż wielu osobom by odpowiadało.

W okresach wysokiej inflacji gospodarstwa domowe odczuwają szybki spadek siły nabywczej. Trudniej utrzymać dotychczasowy standard życia, nie wspominając o odkładaniu na remonty czy inwestycje. Skutki inflacji obejmują nie tylko wzrost rachunków, ale też utrudnione oszczędzanie, gorszą kalkulację ekonomiczną i mniej efektywną alokację kapitału – trudniej ocenić, czy dana inwestycja w dom zwróci się w przyszłości.

Sektor mieszkaniowy przeżył w tym czasie własną przyspieszoną „inflację”. Ceny nieruchomości, materiałów budowlanych i usług remontowych rosły często szybciej niż oficjalny CPI. Tymczasem wskaźnik CPI – zgodnie z definicją – nie obejmuje cen aktywów ani wielu dóbr kapitałowych. Dlatego ktoś, kto w tym okresie odkładał na wkład własny lub generalny remont, często widział, że mimo oszczędzania jego realne możliwości zakupu metrów kwadratowych mieszkania lub zakresu prac maleją.

Przy ocenie zmian siły nabywczej nie wystarczy patrzeć na inflację. Liczy się też dynamika wynagrodzeń. Były lata, w których płace realne rosły mimo inflacji, co poprawiało zdolność finansowania remontów z bieżących dochodów. W szczycie inflacji, zwłaszcza około 2022 r., w wielu branżach wzrost płac nie nadążał jednak za wzrostem cen, więc realna siła nabywcza spadała, co było szczególnie bolesne dla osób planujących budowę domu czy generalny remont mieszkania.

Jak interpretować dane o sile nabywczej przy podejmowaniu decyzji finansowych?

Komunikaty GUS o inflacji, danych CPI czy HICP nie są suchą statystyką. Powinny wpływać na to, jak planujesz oszczędności, kredyty i harmonogram wydatków związanych z domem, budową, wykończeniem i ogrodem. Jeśli wiesz, jak z tych liczb korzystać, możesz lepiej chronić budżet przed spadkiem siły nabywczej.

Najważniejsze zastosowania danych o inflacji i sile nabywczej w praktyce są następujące:

• ocena, ile twoje oszczędności są warte realnie – czy rosną szybciej, czy wolniej niż inflacja,
• porównywanie ofert kredytów hipotecznych i gotówkowych z uwzględnieniem inflacji, czyli realnego kosztu długu,
• planowanie budżetu remontowego w czasie, np. rozdzielenie prac na etapy przy założonym wzroście cen materiałów,
• negocjacje z wykonawcami, gdy powołują się na wzrost kosztów – możesz odnieść ich oczekiwania do oficjalnych wskaźników inflacji i branżowych indeksów cen,
• decyzja, czy przyspieszyć zakupy części materiałów (np. stali, izolacji, okien), gdy spodziewasz się dalszego spadku siły nabywczej pieniądza.

Przy lokatach i kredytach ważne jest rozróżnienie między stopą procentową nominalną a stopą realną. Jeśli lokata daje 5% w skali roku, a inflacja CPI wynosi 8%, to realnie twoje oszczędności tracą około 3% siły nabywczej. To oznacza, że za 10 000 zł odłożone dziś i oprocentowane nominalnie 5% kupisz za rok mniej więcej tyle dóbr, co za około 9 700 zł obecnie. W przypadku kredytu jest odwrotnie: gdy oprocentowanie kredytu jest niższe niż inflacja, realna wartość twojego długu z czasem maleje, choć oczywiście pod warunkiem, że twoje dochody też rosną.

Czy średnia inflacja CPI opisuje twoją sytuację? Niekoniecznie. Mówimy o zjawisku „indywidualnej inflacji”. Rodzina, która dużo wydaje na energię, raty kredytu, paliwo i remonty, może odczuwać znacznie silniejszy wzrost kosztów niż pokazuje średni CPI. Z kolei ktoś wynajmujący mieszkanie w pakiecie z mediami, bez samochodu i bez większych inwestycji budowlanych, może odczuwać inflację słabiej. Tak jak różni się CPI wegan i mięsożerców, tak inaczej wygląda „CPI majsterkowicza” i „CPI osoby bez remontów”.

Załóżmy, że planujesz generalny remont mieszkania za 100 000 zł. Jeśli ceny materiałów i usług budowlanych rosną o 10% rocznie, a twoje dochody rosną o 5%, to odkładanie remontu o rok oznacza realne okrojenie projektu. Za rok ten sam zakres prac może kosztować około 110 000 zł, podczas gdy twoje możliwości finansowe wzrosną tylko do ok. 105 000 zł. Realnie stać cię więc na mniejszą liczbę metrów wykończonych w zakładanym standardzie lub na tańsze materiały.

Przy planowaniu budowy domu lub dużego remontu warto doliczyć do kosztorysu margines na inflację cen materiałów i robocizny, a w umowach z wykonawcami wprowadzać zapisy o indeksacji wynagrodzenia do wybranego wskaźnika cen, żeby ograniczyć ryzyko gwałtownego spadku siły nabywczej pieniędzy przeznaczonych na inwestycję.

Świadome korzystanie z danych o inflacji i sile nabywczej pieniądza pomaga lepiej chronić oszczędności, rozsądniej zadłużać się w kredytach mieszkaniowych oraz trafniej oceniać realny koszt inwestycji w dom, mieszkanie i ogród. Dzięki temu twoje decyzje finansowe są oparte nie na samych nominałach, ale na ich realnej mocy zakupowej.