Szwajcarzy wspierają polski biznes

W drugiej połowie br. przedsiębiorcy będą mogli ubiegać się o dofinansowanie projektów, polegających na wdrożeniu działań CSR z zakresu ochrony środowiska. Konkurs będzie realizowany w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy.

Fundusz Szwajcarski to bezzwrotna forma pomocy zagranicznej, przyznanej przez Szwajcarię dziesięciu państwom członkowskim Unii Europejskiej, które przystąpiły do niej 1 maja 2004 r. Spośród 1 mld franków szwajcarskich, zakontraktowanych w Funduszu, niemal połowa, bo aż 489 mln franków szwajcarskich trafi do Polski. Szwajcarsko-Polski Program Współpracy ma na celu zmniejszanie różnic społeczno-gospodarczych pomiędzy Polską a najwyżej rozwiniętymi państwami UE, a także różnic strukturalnych pomiędzy regionami w Polsce. Zakłada się, że co najmniej 40% środków zostanie rozdysponowanych w czterech województwach ściany południowo-wschodniej: lubelskim, małopolskim, podkarpackim i świętokrzyskim.

Beneficjentami Funduszu Szwajcarskiego mogą zostać zarówno instytucje sektora publicznego, przedsiębiorcy, jak i organizacje pozarządowe. Poziomy dofinansowania są zróżnicowane. Standardowo jest to 60% wydatków kwalifikowalnych projektu. Dofinansowanie 85% kosztów jest możliwe w przypadku projektów otrzymujących dodatkowe środki finansowe z budżetu jednostek administracji publicznej, 90% – dla projektów realizowanych przez organizacje pozarządowe, natomiast 100% kosztów kwalifikujących się do objęcia wsparciem jest dofinansowanych w przypadku projektów dotyczących budowy zdolności instytucjonalnych oraz pomocy technicznej.

Obszary wsparcia

Dofinansowanie projektów w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy odbywa się w oparciu o cztery określone obszary wsparcia. Do pierwszego należy bezpieczeństwo, stabilność i wsparcie reform. Pomoc finansową mogą otrzymać inicjatywy na rzecz rozwoju regionów peryferyjnych i słabo rozwiniętych oraz projekty mające na celu zwiększenie ochrony wschodnich granic Unii Europejskiej. Kolejny obszar obejmuje środowisko i infrastrukturę. Projekty w tym zakresie powinny dotyczyć odbudowy, przebudowy i rozbudowy infrastruktury środowiskowej oraz poprawy stanu środowiska. Trzeci obszar wspiera rozwój społeczny i zasobów ludzkich. Dofinansowane są projekty dotyczące ochrony zdrowia (profilaktyka i kampanie promocji zdrowia, poprawa opieki społecznej) oraz badań o rozwoju (np. fundusze stypendialne, projekty badawcze). Ostatni obszar obejmuje sektor prywatny. Dofinansowane mogą być projekty na rzecz poprawy stanu środowiska biznesowego i dostępu do kapitału dla małych i średnich przedsiębiorstw, a także wspierające rozwój sektora prywatnego i promocję eksportu MŚP.

W ramach tego ostatniego obszaru wsparcia realizowany jest projekt „Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR)”. Za jego przebieg odpowiada Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), i to ona przeprowadzi konkurs dla przedsiębiorców, w którym będą mogli ubiegać się o dofinansowanie projektów polegających na wdrożeniu działań CSR, powiązanych z bieżącą działalnością przedsiębiorstwa. Projekt ma na celu ułatwienie wdrożenia działań zwiększających wiedzę i umiejętności centrów obsługi inwestorów i eksporterów oraz małych i średnich przedsiębiorstw z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu. W ramach projektu początkowo oferowane będą szkolenia w dziedzinie CSR z naciskiem na zrównoważony rozwój i z uwzględnieniem aspektu ekowydajności. W dalszych etapach MŚP będą mogły ubiegać się o pomoc finansową na realizację najlepszych projektów w dziedzinie CSR na zasadach konkursowych.

Projekt PARP

Przeprowadzenie całego projektu przez PARP skutkować będzie zwiększoną konkurencyjnością MŚP, a także wzrostem liczby firm społecznie odpowiedzialnych i ekowydajnych. Dzięki niemu przedsiębiorcy będą bardziej świadomi znaczenia zrównoważonego rozwoju i społecznej odpowiedzialności biznesu w ich bieżącej działalności. Nastąpi także wzrost eksportu usług i produktów społecznie odpowiedzialnych.

Projekt składać się będzie z trzech kolejno realizowanych komponentów. Pierwszym jest budowa zdolności m.in. małych i średnich przedsiębiorstw w dziedzinie CSR poprzez szkolenia, warsztaty, wizyty studyjne i podnoszenie świadomości w odniesieniu do takich aspektów, jak zrównoważony rozwój przedsiębiorstw, zarządzanie CSR w oparciu o międzynarodowe normy i procedury, rozwój strategii CSR jako dźwigni do zwiększania przewagi konkurencyjnej i ekowydajność. Drugi komponent obejmuje pilotażowe projekty dla małych i średnich przedsiębiorstw, w tym wsparcie finansowe usług doradczych oraz prace wdrożeniowe. Z kolei ostatni komponent dotyczy upowszechnienia dobrych praktyk i działań komunikacyjnych na temat projektów realizowanych w ramach drugiego komponentu.

Czym jest CSR?

Społeczna odpowiedzialność biznesu (ang. Corporate Social Responsibility, CSR) to strategia zarządzania, zgodnie z którą przedsiębiorstwa w swojej bieżącej działalności dobrowolnie uwzględniają interesy społeczne, aspekty środowiskowe czy relacje z różnymi grupami interesariuszy, w szczególności z pracownikami. CSR staje się obecnie pewną filozofią prowadzenia biznesu. Firma społecznie odpowiedzialna to taka, która inwestuje w zasoby ludzkie, ochronę środowiska, relacje z otoczeniem, a także wyciąga wnioski z efektów bieżącej działalności i podejmuje odpowiednie działania.

Jednocześnie o wszystkich podejmowanych krokach informuje społeczeństwo, co przyczynia się do wzrostu jej konkurencyjności i kształtowania warunków dla zrównoważonego rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Do podstawowych zasad CSR należy podejście długookresowe, konieczny jest bowiem czas na wdrożenie zmian w organizacji. Firma, która zaplanuje swoje cele strategiczne w powiązaniu z koncepcją CSR może osiągnąć wiele korzyści. Przede wszystkim zbuduje swoją przewagę konkurencyjną i zostanie zorientowana na długotrwały i stabilny wzrost. Ukształtowane zostaną długofalowe, oparte na zaufaniu relacje z interesariuszami zewnętrznymi (społecznością lokalną, podmiotami współpracującymi, organizacjami pozarządowymi, inwestorami). Firma odpowiedzialna społecznie może także liczyć na zyskanie korzystnego wizerunku, w tym na wzmocnienie rozpoznawalności, pozytywne postrzeganie przez potencjalnych kontrahentów i kandydatów do pracy, a także obecnych i przyszłych inwestorów.

ISO 26000

Wiedzę na temat szeroko rozumianej społecznej odpowiedzialności biznesu systematyzuje norma ISO 26000. Z założenia nie jest to ani żadna forma certyfikacji, ani obowiązkowej regulacji. Norma stanowi praktyczny przewodnik po koncepcji odpowiedzialnego biznesu, definiuje jego ramy oraz przybliża wartości i idee. Zawiera także wskazówki dla organizacji każdego typu (nie tylko dla przedsiębiorstw), bez względu na ich wielkość czy lokalizację.

W celu usystematyzowania wiedzy o CSR oraz doprecyzowania wartości, którymi powinny posługiwać się organizacje (nie tylko biznesowe) w swojej działalności projekt normy ISO 26000 wyróżnia kilka obszarów społecznej odpowiedzialności. Pierwszym jest ład organizacyjny, rozumiany jako zasady i normy odnoszące się do zarządzania firmą, a dobre praktyki z tego obszaru powinny skutkować poprawą efektywności zarządzania. Kolejny obszar to prawa człowieka, których realizacja winna zakładać przeciwdziałanie wszelkiej dyskryminacji oraz wzmocnienie ochrony praw pracowniczych. Trzeci obszar dotyczy stosunków pracy. Dobre praktyki powinny uwzględniać warunki pracy i opiekę społeczną, rozwój kapitału ludzkiego oraz bezpieczeństwo i higienę pracy. Obszar relacji z konsumentami dotyczy dbania o stosowanie uczciwych praktyk w zakresie marketingu, warunków umów sprzedaży oraz obiektywnej i rzetelnej informacji. Uczciwe praktyki rynkowe realizowane są w ramach odrębnego obszaru, który promuje etyczne zachowania firm w relacjach z innymi organizacjami. Kolejny obszar, zaangażowanie społeczne, zakłada aktywne wspieranie lokalnej społeczności w celu rozwiązywania ich problemów, zwłaszcza dotyczących pracowników firmy i innych jej interesariuszy. Ochrona środowiska naturalnego to ostatni obszar wyodrębniony przez normę ISO 26000. Uwzględnia on zagadnienia zmniejszania zmian klimatycznych i adaptacji do nich oraz ochronę i regenerację środowiska naturalnego. Dobre praktyki powinny być ukierunkowane na mierzoną obiektywnie dbałość o jak najmniejszą skalę zanieczyszczeń emitowanych do środowiska oraz podejmowanie wszelkich kroków, zmniejszających poziom zużycia zasobów naturalnych, będących wynikiem działalności organizacji.

Pomoc we wdrażaniu projektów CSR

Konkurs dla przedsiębiorców, w którym będą się oni mogli ubiegać się o dofinansowanie projektów, polegających na wdrożeniu działań CSR, powiązanych z bieżącą działalnością przedsiębiorstwa, wpisujących się w co najmniej jeden z obszarów CSR (środowisko, relacje z pracownikami firmy, zaangażowanie społeczne), realizowany będzie w ramach drugiego komponentu projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Dzieki temu możliwe będzie uzyskanie wsparcia finansowego na zakup usług doradczych i prace wdrożeniowe. O dotację będą mogły ubiegać się mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa. Dofinansowanie otrzymają tylko najlepsze projekty, planowane do zrealizowania przez przedsiębiorstwa, zwiększające zrównoważoną konkurencyjność, głównie w dziedzinie inicjatyw na rzecz ekowydajności w odniesieniu do trzech najważniejszych obszarów CSR dla MŚP, czyli: środowiska, relacji z personelem firmy oraz zaangażowania społecznego.

Wsparcie na wdrożenie rozwiązań z zakresu CSR zaplanowane jest dla przedsiębiorców, którzy rozpoczęli wykonywanie działalności gospodarczej co najmniej pół roku przed dniem złożenia wniosku. Przedsiębiorstwo musi być zarejestrowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku osób fizycznych muszą oni mieszkać w Polsce. Firma nie może też podlegać wykluczeniu z ubiegania się o dofinansowanie na podstawie ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o utworzeniu PARP. W ramach konkursu można złożyć tylko jeden wniosek o dofinansowanie.

Przez wdrożenie CSR rozumiane jest zrealizowanie działań mających pozytywny wpływ na aspekty związane z oddziaływaniem danej firmy na środowisko naturalne, kwestiami pracowniczymi lub zaangażowaniem firmy w sprawy lokalnej społeczności. W ramach konkursu przewidziano do wydania 4 mln franków szwajcarskich, przy czym jedno przedsiębiorstwo może otrzymać maksymalnie 100 tys. zł dofinansowania. Udzielona w ten sposób pomoc jest pomocą de minimis. Co najmniej 40% kosztów kwalifikowalnych realizacji projektu musi pokryć wnioskodawca. Koszt inwestycji nie może przekroczyć 20% całkowitych kosztów kwalifikowalnych w danym projekcie. Przewiduje się, że w zależności od kursu wymiany, sfinansowanych zostanie od 90 do 135 projektów, realizowanych przez mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa.

Składając wniosek o dofinansowanie, trzeba pamiętać, że projekty w nim opisane muszą być zgodne z prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością gospodarczą. Ponadto działania te muszą zgadzać się z przyjętą w firmie strategią CSR i trwale przekładać na jej funkcjonowanie. Oznacza to, że przedsiębiorstwo musi najpierw stworzyć odpowiednią strategię CSR, dopasowaną do swojej bieżącej działalności. Zgodnie z założeniami, projekty winny polegać na wdrożeniu rozwiązań CSR w przedsiębiorstwie.

Wsparciu nie będą podlegały projekty dotyczące organizacji jedynie jednorazowej akcji lub kampanii społecznej, filantropijne, polegające na dystrybucji otrzymanych środków, udzielaniu finansowego i materialnego wsparcia innym podmiotom, sponsoringu, finansowaniu wydatków innych instytucji, a także projekty wyłącznie informacyjno-promocyjne i kampanie PR.

Spotkania i wizyty studyjne

W ramach projektu „Zwiększenie konkurencyjności regionów poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR)” dla przedstawicieli urzędów zorganizowane zostaną dwie zagraniczne wizyty studyjne w krajach, będących europejskimi liderami we wdrażaniu CSR.

Celem wizyt jest zwiększenie wiedzy przedstawicieli urzędów marszałkowskich (UM) i centrów obsługi inwestorów i eksporterów (COIE) w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu. Wizyty zostaną zorganizowane w Wielkiej Brytanii oraz Danii w okresie: sierpień – wrzesień 2012 r. W wyjazdach weźmie udział 32 przedstawicieli UM i COIE z 16 województw. W ramach wizyty studyjnej w Danii planowane są spotkania z przedstawicielami: duńskiego Rządowego Centrum CSR, duńskiej Agencji ds. Handlu i Przedsiębiorczości oraz dwóch duńskich MŚP. Z kolei w Wielkiej Brytanii odbędą się spotkania z przedstawicielami Departamentu Przedsiębiorczości, Innowacji i Umiejętności, Koalicji na rzecz Odpowiedzialności Społecznej oraz dwóch brytyjskich MŚP.

Przedsiębiorcy z kolei będą mogli uczestniczyć w spotkaniach informacyjnych, dotyczących drugiego komponentu. Ich celem jest zwiększenie świadomości i wiedzy na temat CSR wśród przedstawicieli mikro, małych i średnich firm (MŚP). Spotkania informacyjne zostaną zorganizowane w 16 województwach Polski. Ogółem planowany jest udział 480 przedstawicieli MŚP, tj. średnio 30 właścicieli lub pracowników MŚP z każdego województwa.

W każdym województwie spotkanie informacyjne będzie zorganizowane w cyklu trzech jednodniowych sesji. Choć część zaplanowanych spotkań odbyła się pod koniec maja br., to w przypadku dużego zainteresowania ze strony przedsiębiorców PARP przewiduje organizowanie kolejnych spotkań przy okazji ogłoszenia o naborze wniosków (wrzesień 2012 r.) i ewentualnie później, w miarę potrzeby.

Upowszechnienie dobrych praktyk

Upowszechnienie dobrych praktyk i działania komunikacyjne na temat rezultatów projektu, w szczególności projektów MŚP wdrożonych w drugim komponencie, realizowane będzie w ramach komponentu trzeciego w 2015 r. Zaplanowane zostało badanie ewaluacyjne, wybór najlepszych praktyk z każdego województwa i ich upowszechnienie m.in. w formie publikacji. Komponent ten ma na celu także transfer wiedzy pomiędzy przedsiębiorstwami na temat metod i efektów wdrażania rozwiązań społecznej odpowiedzialności biznesu.

Uczestnikami zaplanowanych działań będą przede wszystkim mali i średni przedsiębiorcy, jako dostarczyciele informacji i grupa docelowa, centra obsługi inwestorów i eksporterów oraz instytucje o charakterze niekomercyjnym (non profit), zajmujące się wspieraniem biznesu i handlu. Środki finansowe przewidziane na realizację trzeciego komponentu wahają się od 250 000 do 500 000 franków szwajcarskich.

Opracowano na podstawie danych dostępnych na stronach internetowych: PARP oraz Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy.

finanse_efektywnosc_w_a_zalewska_fot_autora

Adriana Zalewska, analityk, DC Centrum Biuro Wsparcia Zarządzania, Poznań

Opublikowano: Ecomanager Numer 6/2012 (27)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *