Pole do… ekoinnowacji

Rolnictwo w ostatnim okresie ulega uprzemysłowieniu, intensyfikacji oraz znacznemu uproszczeniu, co nie pozostaje bez znaczenia dla środowiska. Jak temu przeciwdziałać? Odpowiedzią są ekoinnowcje.

Przez tysiąclecia rolnictwo dostosowywało się do właściwości środowiska, które zachowywało swoje walory przy niewysokich, lecz dobrej jakości plonach. Pozostawało przy tym stosunkowo naturalnym elementem ekosystemów, zwanym wówczas agroekosystemem.

Wskutek zachodzących obecnie globalnych przemian konieczne staje się wykorzystywanie ekoinnowacji, które definiowane są jako nowe lub ulepszone rozwiązania, prowadzące do innego gospodarowania zasobami naturalnymi. Dzięki nim minimalizowane jest wykorzystanie zasobów naturalnych oraz oddziaływanie na środowisko. Ponadto ekoinnowacje zapobiegają antropogenicznemu obciążeniu środowiska, eliminują pojęcie odpadu, a także poprawiają jakość i zmieniają strukturę metabolizmu przemysłowego1.

Ekoinnowacja w rolnictwie i gospodarce żywieniowej ma szczególne znaczenie. Można przyjąć, że: to zamierzone postępowanie nakierowane na wykorzystanie wiedzy i rozwiązań tkwiących w ekosystemach i zasobach biosfery, cechujące się przedsiębiorczością zgodną z zasadami ekorozwoju, uznające priorytet zachowania ekosystemu dla potrzeb społeczeństwa i gospodarki, obejmujące etapy projektowania wyrobu, kreowania lub modyfikacje technologii, ekomarketing i ekozarządzanie m.in. w ciągu całego cyklu życia produktu, przyczyniające się do proekologicznego unowocześnienia gospodarki żywnościowej, dzięki uwzględnieniu problemów ekologicznych i biologicznych przy opracowywaniu produktów i związanych z nimi procesów2.

Ekoinnowacje? Tak, ale jak?

Doradcy rolniczy mogą pomóc rolnikom i leśnikom w rozwoju ekoinnowacji. W związku z wynikami przeprowadzonego badania w ramach realizacji projektu europejskiego EFFICIENT203 ważne jest określenie sposobu przekazywania informacji na temat ekoinnowacji, dostosowanego do potencjalnych odbiorców. Badania dowiodły,
że w sektorze rolnym motywacja i chęć zdobywania nowej wiedzy są znikome, a to musi ulec zmianie.

Motywację można poprawić przez podkreślenie wagi oraz wpływu ekoinnowacji na działalność rolniczą (aspekty ekonomiczne, konkurencyjne, znaczenie dla produkcji, ochrony środowiska itp.) oraz przedstawienie rolnikom korzyści z nich wynikających. W rzeczywistości najlepszym sposobem na zdobycie wiedzy w tym zakresie jest cykl szkoleń praktycznych, monitorowanie kursów teoretycznych i wizyt. Kursy i szkolenia praktyczne powinny być opracowywane z myślą o podkreśleniu elementów, które mają największy wpływ na rozwój ekoinnowacji.

W celu ugruntowania wiedzy na temat możliwych rozwiązań, warto organizować spotkania z rolnikami,
którzy posiadają już doświadczenie i mogą być przykładem dla innych. Jest to ciekawa metoda przekazywania niezbędnych informacji i zachęcania rolników do wyboru ekoinnowacyjnych rozwiązań. Cykl takich spotkań może się przyczynić również do wzmocnienia motywacji tych, którzy już stosują takie rozwiązania.

Istnieje wiele sposobów na łatwe i interesujące przekazanie informacji dedykowanych rolnikom. Zaliczają się do nich prezentacje (w połączeniu z innymi działaniami, takimi jak pokazy w terenie), spotkania ekspertów i producentów
w ośrodkach badawczych, quizy oraz konkursy i zawody.

Julia Gościańska-Łowińska, Przemysłowy Instytut Maszyn Rolniczych

Cały artykuł znajduje się w dodatku pt. Ekoinnowacje dla ochrony klimatu, wydanego w ramach ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej „Jesteś kreatorem? Zostań ekoinnowatorem!”.

Źródła

  1. Dziedzic S., Woźniak L.: Ekoinnowacje w gospodarce żywnościowej– model rozwoju dla województwa podkarpackiego. Rzeszów 2012.
  2. Woźniak L.: Ekoinnowacyjność w gospodarce żywnościowej. [w:] Woźniak L., Strojny J., Wojnicka E.: Ekoinnowacyjność dziś i jutro – wyzwania, bariery rozwoju oraz instrumenty wsparcia. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Warszawa 2010.
  3. Merle S., Lopez A., Ellis D., Handler F., Radniecki J., Gościańska J. (i in.): European Farmers and Foresters Involved for Contributing to an Intelligent Energy Network towards target of 20% reduction in fuel consumption (Efficient20). Projekt finansowany ze środków Executive Agency for Competitiveness and Innovation w ramach program Intelligent Energy Europe 2007-2013.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *