Opakowania w nowelizacji

Sejm przyjął nową ustawę o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Nowe przepisy wprowadzają zmiany w systemie gospodarki odpadami opakowaniowymi, które dotyczą przede wszystkim producentów opakowań i wprowadzających je do obrotu wraz z produktami oraz sprzedawców produktów w opakowaniach.

Zmiany w ustawie to sposoby na upowszechnienie wielokrotnego używania opakowań – w ten sposób najskuteczniej można chronić środowisko przed zalewem niepotrzebnych odpadów. Ale opakowania mogą być też produkowane w mniej szkodliwy dla środowiska sposób. Liczy się każdy etap: produkcja, wprowadzanie do obrotu, dystrybucja i unieszkodliwianie. Ważne, żeby materiały i substancje zawarte w opakowaniach były bezpieczne i żeby opakowanie było zaprojektowane tak, aby można było używać go wiele razy, a potem łatwo poddać recyklingowi.

Przejrzysty rynek dla przedsiębiorców

Dzięki nowej ustawie rynek zagospodarowania odpadów opakowaniowych stanie się transparentny. Marszałek województwa będzie prowadził rejestr przedsiębiorców, którzy wprowadzają na rynek produkty w opakowaniach lub zajmują się recyklingiem czy odzyskiem. Wprowadzenie do obrotu produktów w opakowaniach będzie możliwe po uzyskaniu wpisu do rejestru. Pozwoli to na realne śledzenie przepływów odpadów i możliwość reagowania tam, gdzie pojawiłyby się fałszywe dokumenty. Jak wskazują eksperci, rejestr obejmie w sumie nawet 80 tys. podmiotów i zapewni kontrolę nad rynkiem.

Kolejnym udogodnieniem jest łatwiejsze planowanie przez przedsiębiorców odzysku opakowań. Dotychczasowy obowiązek dotyczył określonej części opakowań wprowadzonych na rynek w poprzednim roku, a teraz zastąpi go monitoring postępu rok do roku. Firmy będą odzyskiwać określoną część opakowań liczoną od ilości opakowań wprowadzonych w roku poprzednim. Znacznie zwiększy to przewidywalność prowadzenia działalności i pozwoli przedsiębiorcom realnie, z rocznym wyprzedzeniem zaplanować działania.

Projekt ustawy zakłada również możliwość zawarcia z ministrem środowiska porozumienia z przedsiębiorcami wprowadzającymi produkty w opakowaniach, także tych wielorazowych, w zakresie utworzenia i utrzymania systemu zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów opakowaniowych. Pozwoli to na tworzenie systemów zbierania np. opakowań wielokrotnego użytku po napojach z zastosowaniem kaucji zwrotnej za te opakowania.

Zgodnie z europejskimi standardami

Główną zasadą przyjętą w ustawie jest zasada rozszerzonej odpowiedzialności producenta, zgodnie z którą przedsiębiorca wprowadzający do obrotu produkty w opakowaniach ma obowiązek uzyskania odpowiednich poziomów – 56% łącznego recyklingu oraz 61% łącznego odzysku odpadów opakowaniowych. Z kolei organizacje odzysku opakowań będą zobowiązane zapewnić te poziomy w oparciu o odpady opakowaniowe zebrane z gospodarstw domowych (minimum 50% w 2020 roku). Będą musiały współpracować z gminami, w tym współfinansować zbieranie odpadów komunalnych.

Przedsiębiorcy, którzy wprowadzają do obrotu produkty w opakowaniach, których masa nie przekroczy w danym roku kalendarzowym 1 tony, zostaną zwolnieni z obowiązku uzyskania wymaganych poziomów odzysku i recyklingu. Stanowią oni poniżej 1 proc. udziału w rynku opakowań.

Likwidacja szarej strefy

Ze względu na to, że mimo obowiązku wiele opakowań nie jest zgłaszanych do statystyk i pojawiają się fałszywe dokumenty potwierdzające przetworzenie odpadów opakowaniowych, nowa ustawa zapewnia dodatkowe narządzie do potwierdzania legalności dokumentacji. Zostaną wprowadzone dokumenty potwierdzające recykling lub odzysk, a także eksport lub dostawę z zagranicy odpadów opakowaniowych przeznaczonych do recyklingu lub odzysku. Nowe wzory pozwolą na realną weryfikację czy recykling się faktycznie odbył. Przedsiębiorcy prowadzący odzysk i recykling również będą podlegać kontroli marszałków województwa co najmniej raz na 3 lata.

Dodatkowo w ramach walki z szarą strefą, część firm prowadzących recykling lub odzysk oraz wywożących odpady opakowaniowe z kraju do odzysku i recyklingu (powyżej 400 ton), będą mieli obowiązek przeprowadzania rocznego audytu zewnętrznego przez akredytowanego weryfikatora środowiskowego, który potwierdzi zgodność wystawionych przez nich dokumentów potwierdzających dokonanie odzysku i recyklingu z faktycznym przetworzeniem tych odpadów.

Pieniądze na rozbudowę systemu i edukację ekologiczną

Opłata produktowa, czyli opłata nakładana na przedsiębiorców i organizacje odzysku, którzy nie wywiązują się z obowiązku osiągnięcia wymaganych poziomów odzysku i recyklingu odpadów, zostanie przeznaczona na finansowanie przedsięwzięć służących rozbudowie systemu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. Podobnie jak ma to miejsce obecnie, 10% (wcześniej 2%) opłaty produktowej to dochody województwa samorządowego, pozostałe środki wraz z odsetkami trafią do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Wprowadzający produkty w opakowaniach będzie zobowiązany do finasowania kampanii edukacyjnych w wysokości co najmniej 2% wartości opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku. Pieniądze będą mogły być przekazane także na rachunek NFOŚiGW. Z kolei organizacja odzysku opakowań ma przeznaczać na działania edukacyjne minimum 5% swoich przychodów.

Nowa ustawa – zobowiązania unijne

Ustawa dotyczy wszystkich opakowań wprowadzonych w Polsce do obrotu, bez względu na rodzaj materiału, a także powstałe z nich odpady.

Zmiany w ustawie wynikają z konieczności transpozycji prawa UE, a dokładnie wdrożenia dodatkowych rozwiązań prawnych ułatwiających osiągnięcie celów określonych w dyrektywie 94/62/WE Europejskiego i Rady z 20 grudnia 1994 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Polska, podobnie jak wszystkie kraje członkowskie Unii Europejskiej, jest zobowiązana do osiągania określonych poziomów dotyczących gospodarowania odpadami opakowaniowymi. Do 2014 r. powinniśmy odzyskiwać nie mniej niż 60% wszystkich opakowań wprowadzonych do obrotu w Polsce, bez względu na rodzaj materiału, z jakiego je wytworzono oraz odpadów z nich powstałych. Docelowe poziomy recyklingu będą wynosić od 22,5% dla opakowań z tworzyw sztucznych i do 60% dla papieru i tektury oraz szkła.

Nowe przepisy zastąpią ustawę z 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych oraz część przepisów ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (w części dotyczącej opakowań), przejmując w dużej części rozwiązania tych ustaw.

Po przyjęciu zmian przez Sejm, ustawa trafi do Senatu.

Źródło: Ministerstwo Środowiska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *