Odpowiedzialność ze smakiem

Czy duża firma produkcyjna może działać w zgodzie ze środowiskiem? Czy możliwa jest realizacja procesów biznesowych przy jednoczesnym zmniejszaniu negatywnego wpływu działalności na środowisko?

Dwanaście lat temu firma Danone wyznaczyła sobie cele środowiskowe w zakresie zmniejszania zużycia wody i energii. Obecnie podstawą funkcjonowania przedsiębiorstwa jest strategia odpowiedzialnego biznesu oraz system zarządzania przyjazny środowisku. Wpływ firmy na otoczenie uwzględniany jest na każdym etapie działalności – począwszy od powstania koncepcji nowego produktu, przez pozyskanie surowców niezbędnych do jego wytworzenia, proces produkcyjny, transport wyrobów do klientów i konsumentów, aż po losy opakowania, które po spożyciu produktu może stać się uciążliwym odpadem.

Podejście strategiczne

W lipcu 2008 r. zarząd firmy podjął decyzję o włączeniu strategii zrównoważonego rozwoju do tzw. architektury strategicznej firmy na lata 2009-2013 w Polsce. Jedną z jej części jest ochrona środowiska, w ramach której działania koncentrują się na kwestiach ekozarządzania, budowania świadomości pracowników oraz propagowania działań proekologicznych firmy na rynku, przede wszystkim wśród dostawców i konsumentów.

W ramach zarządzania środowiskowego inicjatywy podejmowane są zgodnie z obowiązującą w firmie normą ISO 14001:2004 oraz wewnętrznymi standardami, procedurami i narzędziami. Szczególny nacisk położony jest na ograniczenie emisji CO2, redukcję wykorzystania wody i energii oraz zwiększanie ilości odpadów, przekazywanych do recyklingu.

Punktem wyjściowym do takiego podejścia było przyjrzenie się wpływowi działalności firmy na środowisko w całym procesie produkcyjnym. W ten sposób wyróżniono trzy podstawowe zakresy (rys. 1).

W każdym z nich, zgodnie z wdrożoną strategią, podejmowane są kroki zmierzające do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych do atmosfery. Możliwe jest to dzięki narzędziu – Danone Carbon Footprint (Ślad Węglowy Danone’a), wdrożonemu w 2008 r. w Grupie Danone. Pozwala ono na obliczanie, raportowanie i konsolidowanie, w ramach poszczególnych jednostek biznesowych i całej Grupy, ilości gazów cieplarnianych, przeliczanych na gramy dwutlenku węgla, emitowanego do atmosfery na jeden kilogram finalnego produktu (g CO2/kg finalnego produktu). Umożliwia to określenie emisji poszczególnych grup wytwarzanych przez firmę wyrobów: jogurtów, serków oraz produktów pitnych.

Realizacja celów

Ważnym celem strategicznym firmy jest ciągłe zmniejszanie zużycia energii, która stanowi kluczowy zasób w łańcuchu wartości firmy. Jest ona m.in. niezbędna do zapewnienia produktom ciągłości chłodzenia oraz w procesie odzyskiwania surowców. Z tego względu na bieżąco wprowadzane są działania, które mają przyczynić się do redukcji zużycia energii. Modernizacja systemu chłodniczego w fabryce w Warszawie, system odzysku ciepła ze sprężarek i agregatów chłodniczych, dobór urządzeń o niskim zużyciu energii, modernizacja układów klimatyzacji i wentylacji w Bieruniu – to tylko wybrane przykłady z ostatnich lat, które pozwoliły nie tylko zaoszczędzić energię (rys. 2), ale również przyniosły korzyści finansowe.

Kolejną kwestią, do której Danone przywiązuje szczególną wagę, jest gospodarowanie wodą. W fabrykach w Warszawie i Bieruniu prowadzone są ciągłe działania na rzecz stałej redukcji zużycia tego surowca: odzysk kondensatu czy też recykling wody sterylnej oraz po ultrafiltracji. Ponadto sprawdzana jest szczelność instalacji i zaworów, zamyka się obieg wody itd. Dzięki takim działaniom w latach 2006-2011 udało się zmniejszyć zużycie wody w fabrykach aż o 44% (rys. 3).

Jednym z priorytetów firmy jest także gospodarka odpadami. W fabrykach, biurach oraz na platformach handlowych prowadzi się segregację odpadów. Te, które nadają się do dalszego wykorzystania (np. tworzywa sztuczne, papier, tektura, drewno i złom), przekazywane są sprawdzonym, posiadającym wymagane pozwolenia odbiorcom. Z kolei odpady niebezpieczne, takie jak: odczynniki chemiczne, zużyte baterie, zużyty olej oraz świetlówki trafiają do wyspecjalizowanych firm. Do recyklingu przekazywanych jest 92% wytwarzanych odpadów.

Ekoprojektowanie

Zarządzanie ochroną środowiska w Danone to nie tylko racjonalne gospodarowanie zasobami naturalnymi, ale także projektowanie i tworzenie opakowań, które w jak najmniejszym stopniu wpływają na środowisko. W tym celu firma wprowadziła narzędzie, umożliwiające kompleksowe spojrzenie na kwestię projektowania opakowań, zwane „Ecodesign”. Bierze ono pod uwagę kilka parametrów: ilość użytych materiałów, ich wpływ na środowisko, system produkcji opakowania i proces pakowania produktu, ograniczanie powstawania odpadów u źródła, logistykę produktów, a także recykling i odzysk odpadów opakowaniowych (rys. 4).

Analiza kolejnych elementów koła „Ecodesign” pozwala na efektywne pogodzenie w procesie projektowania wymogów środowiskowych, wynikających z uregulowań prawnych, i polityki firmy w zakresie ochrony środowiska, z „tradycyjnymi” funkcjami opakowań (ochrona i transport produktu) i potrzebami marketingowymi.

W 2011 r. firma wprowadziła na rynek mniej papieru oraz tworzyw sztucznych m.in. w wyniku optymalizacji wagi kubeczków (np. kubka jogurtu pitnego) oraz gramatury przekładek tekturowych. W wyniku wprowadzonych akcji w obszarze opakowań zmniejszono emisję dwutlenku węgla o 2,1%.

Z trzech zidentyfikowanych zakresów wpływu działalności Danone na środowisko największy, bo bezpośredni wpływ, niewątpliwie ma firma na dwa pierwsze, operacyjne zakresy, czyli: działalność fabryk oraz wszelkie działania związane z tworzeniem opakowań i ich zagospodarowaniem po spożyciu, transportem produktów oraz ich dystrybucją i magazynowaniem (rys. 1).

Dialog z rolnikami

Wyzwaniem jest natomiast zakres trzeci, czyli wszelkie aktywności dostawców, klientów i konsumentów. W ostatnich latach podjęto liczne inicjatywy, zachęcające interesariuszy do minimalizowania negatywnego wpływu na środowisko i bardziej świadomego korzystania z zasobów. Były to akcje edukacyjne dla najmłodszych, pikniki ekologiczne oraz wydarzenia o charakterze edukacyjnym, skierowane do konsumentów w sieciach handlowych.

Z przeprowadzonej analizy oraz obliczeń wpływu Danone na środowisko wynika, iż największe źródło, odpowiadające za ponad połowę całkowitej emisji CO2 do atmosfery, stanowi produkcja surowców/mleka. Z tego względu firma postanowiła zaprosić do współpracy dostawców mleka, skupiając się na działaniach i edukacji w kwestiach środowiskowych.

Pierwszym krokiem było zorganizowanie dla współpracujących z Danone rolników konkursu ekologicznego, który pozwolił ocenić ich podejście do kwestii ochrony środowiska naturalnego. Do udziału w tym pilotażowym projekcie zgłosiło się 30 gospodarstw. Oceniono pięć obszarów: zarządzanie energią, wodą, odpadami, emisję dwutlenku węgla oraz otoczenie gospodarstwa. W jury konkursu zasiedli przedstawiciele władz lokalnych, weterynarii, instytucji związanych z doradztwem rolniczym oraz członek zarządu Danone. Konkurs pozwolił ocenić, jakie jest postrzeganie zagadnień ochrony środowiska przez rolników, jak traktuje się ten temat w gospodarstwie oraz jakie są priorytety środowiskowe wspólne dla dostawców i firmy. Kolejnym krokiem będzie rozwój programu zrównoważonego rolnictwa w gospodarstwach, którego głównymi obszarami będą m.in. gospodarka wodna (monitoring, recykling wody), gospodarka odpadowa oraz monitoring zużycia i redukcji energii.

EKOSTREFA

W duchu pogłębiania współpracy z interesariuszami w 2011 r. firma postawiła także na dialog z interesariuszami zewnętrznymi. W październiku ub.r. kierownictwo fabryki w Bieruniu wraz z Regionalnym Centrum Gospodarki Wodno-Ściekowej w Tychach oraz Centrum Innowacji i Wdrożeń BIO-INWEST w Tychach (spółka córka RCGW) podpisali porozumienie o utworzeniu platformy wzajemnej współpracy na rzecz ochrony środowiska – EKOSTREFY. Pomysł ten jest efektem współpracy pomiędzy założycielami, polegającej na wspólnej realizacji koncepcji zagospodarowania przez RCGW odpadów wytwarzanych przez bieruńską fabrykę Danone, czyli produktów ubocznych z prowadzonych tam procesów produkcyjnych. Strefa powstała na pograniczu gm. Bieruń i Tychy i będzie rozszerzana wraz z przystępowaniem nowych podmiotów. Jest ona przykładem kooperacji firm, dla których działalność prośrodowiskowa stanowi priorytet. Celem stanowi przede wszystkim ochrona środowiska naturalnego obu gmin, a także dbałość o zdrowie ludzi oraz zachowanie dziedzictwa kulturowego. Będzie on realizowany m.in. poprzez reprezentowanie społeczeństwa w sprawach ochrony środowiska, tworzenie nowych koncepcji rozwoju gospodarczego i społecznego oraz formułowanie nowych idei w dziedzinie ochrony środowiska. Ponadto w jej ramach będą realizowane inicjatywy, zmierzające do zmiany stosunku człowieka do przyrody, a także realizowane projekty z zakresu edukacji ekologicznej, konkursy wiedzy ekologicznej oraz szkolenia, kongresy i spotkania o charakterze ekologiczno-integracyjnym.

Agnieszka Koc-Ankiersztajn, kierownik ds. ochrony środowiska, Danone

Opublikowano: Ecomanager Numer 6/2012 (27)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *