Odpowiedzialność zamknięta w raportach

15lat-FOB_logo_na-przezro

Kwestie środowiskowe i społeczne, dotyczące ładu korporacyjnego, wchodzą w skład oceny pozafinansowej firmy. Ta część jej ogólnego obrazu staje się coraz istotniejsza nie tylko dla inwestorów, ale również dla konsumentów czy pracowników, więc jest prezentowana na kartach raportów społecznych, nazywanych również raportami CSR czy zrównoważonego rozwoju.

Patrząc na liczbę publikowanych w ostatnich latach raportów społecznych (ok. 40), trudno mówić o modzie czy ogólnym trendzie. W porównaniu nawet z liczbą spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (480), kompletnych sprawozdań jest niewiele. Wyjaśnienia takiej sytuacji mogą być różne. Brakuje w Polsce uregulowań prawnych, a raportowanie pozafinansowe jest dobrowolne. Nie ma też presji czy nacisków oraz oczekiwań ze strony interesariuszy. Wreszcie sam proces przygotowania raportu społecznego jest dość trudny oraz wymaga wsparcia kadry zarządzającej dla sprawozdawczości pozafinansowej. Wszystko to przekłada się na słaby odzew na postulaty dotyczące większej transparentności.

Bilans wymaga przyjrzenia się również korzyściom z posiadania raportu społecznego. Taka publikacja może być ważnym narzędziem komunikacji firm z interesariuszami. Zapewnia kompletnych informacji o niefinansowej aktywności przedsiębiorstwa, a więc o tym, czego coraz częściej wymagają inwestorzy zagraniczni i korporacyjni partnerzy biznesowi, od czego w ogóle warunkują przystąpienie danego kontrahenta do przetargu. Sam proces raportowania porządkuje wewnętrzne procedury. Stanowi element wizerunku społecznie odpowiedzialnego przedsiębiorstwa.

Chyba najważniejszy argument „za” to nowa dyrektywa Unii Europejskiej o ujawnianiu informacji niefinansowych i informacji dotyczących różnorodności, która będzie obowiązywała w Polsce od 2017 r. Obecnie trwa transpozycja przepisów dyrektywy do krajowych regulacji. Już teraz wiadomo, że obejmie ona tylko niektóre firmy, tzw. jednostki zainteresowania publicznego. Sama dyrektywa nie nakazuje wydania raportu w formie publikacji, a jedynie ujawnienie danych lub wytłumaczenia się z nieraportowania ich. Oczywiście takie rozwiązanie mocno zawęża wpływ dyrektywy w Polsce, szczególnie że w niektórych krajach proces raportowania społecznego jest już od lat obowiązkowy. Do tych krajów należą np. Francja i Dania. Mimo to możemy spodziewać się większego zainteresowania sprawozdawczością niefinansową, co z dużym prawdopodobieństwem przełoży się na liczbę ukazujących się raportów społecznych.

Jaki raport?

W konkursie Raporty Społeczne (15lat-PARTNERSTWA-logo_na-przezrowww.raportyspoleczne.pl), organizowanym od dziewięciu lat przez Stowarzyszenie Forum Odpowiedzialnego Biznesu, firmy Deloitte (a wcześniej PwC) i SGS Polska, wybierane są najlepsze z CSR-owych sprawozdań. Przykładowo w ubiegłym roku nagrodę główną zdobył raport społeczny firmy Orange Polska, a dwa lata temu zwyciężył CEMEX Polska.

W konkursie raporty oceniane są pod kątem trzech aspektów. Po pierwsze, kompletności informacji, które mają umożliwić czytelnikowi zobaczenie całościowego obrazu organizacji: jaki jest zakres jej działalności i raportowania w odniesieniu do całości jej działań. Po drugie, wiarygodności prezentowanych danych. Chodzi o ocenę, czy w organizacji funkcjonują struktury, procesy i mechanizmy kontroli umożliwiające prawidłowe przedstawienie informacji o skutkach jej działań. Ostatni, trzeci aspekt, to komunikacja, a więc to, w jakim stopniu raport jest komunikowany zadeklarowanym docelowym czytelnikom i czy jego formuła jest przejrzysta, jasna, zwięzła oraz atrakcyjna.

Co w raporcie?

Zawartość raportu w dużym stopniu zależy również od branży, w której działa firma. Aspekty środowiskowe będą np. bardzo istotne dla firm z sektorów energetycznego czy paliwowo-wydobywczego. Choć na świecie obowiązują już międzynarodowe standardy raportowania społecznego (jednym z najpopularniejszych są wytyczne Global Reporting Iniciative), to w celu uwzględnienia specyfiki konkretnych branż przygotowywane są suplementy sektorowe.

Jakie działania w kwestiach środowiskowych są wskazywane przez firmy w raportach? Na poziomie formułowania celów np. Grupa ORLEN zakłada: realizację strategii biznesowych z zachowaniem poszanowania środowiska naturalnego; efektywne gospodarowanie odpadami; konsolidację i wzmocnienie kompetencji w obszarze usług środowiskowych. Firmy przypominają o spełnianiu przez nie wymaganych norm ochrony środowiska. GAZ-SYSTEM w 2014 r. zaktualizował, w ramach ZSZ, „Zasady zapewnienia gotowości i reagowania na sytuacje niebezpieczne i awarie środowiskowe”. Przedsiębiorstwa informują również o bieżącym monitoringu zużycia wody, segregacji i odzyskiwania odpadów oraz o redukcji hałasu. W kontekście firm energetycznych coraz większe znaczenie zyskują odnawialne źródła energii. PGE w latach 2013-2014 wytworzyło 12% takiej energii, uruchamiając w tym czasie elektrownie wiatrowe i kontynuując inwestycje w elektrownie wodne.

Wyzwania raportowania

Wszystko wskazuje na to, że od 2017 r. Polskę czeka nowy rozdział w raportowaniu społecznym. Ale samo wdrożenie raportowania to ni e koniec wyzwań. Często może być to początek refleksji nad systemowym uporządkowaniem takich kwestii, jak etyczne i odpowiedzialne zarządzanie, Siarkiewicz_Agnieszka_Forum Odpowiedzialnego Biznesu (2)transparentność organizacji czy wreszcie uwzględnianie głosu interesariuszy i strategiczne podejście do CSR-u.

Agnieszka Siarkiewicz, koordynatorka mediów i promocji, Forum Odpowiedzialnego Biznesu

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *