Odpowiedzialność społeczna wg ISO 26000

Przedsiębiorcy w procesach decyzyjnych coraz częściej uwzględniają kwestie społeczne i środowiskowe. Wytyczne dotyczące społecznej odpowiedzialności zawiera norma ISO 26000, którą w listopadzie ub.r. opublikowała Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO).

Propozycję opracowania normy zawierającej wytyczne dotyczące odpowiedzialności społecznej, Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna ISO przedstawiła w 2004 r. W trakcie dyskusji nad jej koncepcją uzgodniono dwa zasadnicze założenia. Po pierwsze – zakres stosowania normy nie będzie ograniczony do społecznej odpowiedzialności biznesu, a zasady przez nią regulowane będą miały zastosowanie we wszystkich rodzajach organizacji – publicznych, prywatnych i non profit – bez względu na ich wielkość i lokalizację. Po drugie – norma nie będzie podstawą oceny zgodności i certyfikacji. Intencją ISO jest propagowanie idei działania w sposób odpowiedzialny społecznie, a nie opracowanie dokumentu na potrzeby certyfikacji. Propozycja ta została zaakceptowana i w 2005 r. utworzono grupę roboczą ISO/TMB/WG Social Responsibilitydo opracowania Normy Międzynarodowej ISO 26000 Guidance on social responsibility.

Dążono do uzyskania ogólnoświatowego porozumienia wszystkich zainteresowanych środowisk w zakresie definicji i zasad odpowiedzialności społecznej, jej kluczowych obszarów i zagadnień oraz wytycznych dotyczących włączania odpowiedzialności społecznej w działania całej organizacji.

Prace normalizacyjne

W pracach nad normą uczestniczyło ok. 450 ekspertów i obserwatorów z ponad 99 krajów (w tym 69 krajów rozwijających się) oraz z 42 organizacji międzynarodowych i regionalnych, zaangażowanych w różne aspekty odpowiedzialności społecznej. Eksperci reprezentowali sześć grup interesariuszy: przemysł, instytucje rządowe, konsumentów, pracowników, organizacje pozarządowe oraz usługi, wsparcie, badania, naukę i inne. Podczas pięcioletnich prac odbyło się osiem posiedzeń grupy roboczej, na których przeanalizowano ponad 25 tys. uwag, zgłoszonych do projektu normy w kolejnych etapach opracowania.

W Polsce prace normalizacyjne z zakresu odpowiedzialności społecznej prowadzone są przez Komitet Techniczny nr 305 ds. Społecznej Odpowiedzialności, powołany przez prezesa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego 2 kwietnia 2008 r. Do Komitetu zgłosiło się 18 zainteresowanych podmiotów, reprezentujących różne sektory. Uwagi do projektów ISO 26000 były omawiane na forum KT 305 i przekazywane jako stanowisko krajowe do ISO. Dzięki temu strona polska miała swój wkład w opracowanie i uzgodnienie normy międzynarodowej.

12 września 2010 r. pozytywnie zakończyło się głosowanie nad końcowym projektem Normy Międzynarodowej ISO 26000Guidance on social responsibility.Został on zatwierdzony do publikacji przez 94% głosujących krajów i poparty przez większość organizacji powiązanych, które brały udział w jej opracowaniu. Norma została opublikowana przez ISO 1 listopada 2010 r.Ogłoszenie publikacji normy odbyło się na specjalnie zorganizowanej przez ISO uroczystości w Genewie, w której uczestniczyli m.in. członkowie grupy roboczej opracowującej normę i jej przyszli użytkownicy.

Efektem prac ISO jest Norma Międzynarodowa, opracowana zgodnie z przyjętymi pierwotnie założeniami. ISO 26000 ma zastosowanie do wszystkich rodzajów organizacji i nie ogranicza się do społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw.

ISO 26000 ma zastosowanie do wszystkich rodzajów organizacji i nie ogranicza się do społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw.

ISO 26000 nie zawiera wymagań i dzięki temu nie powoduje obciążenia użytkownika kosztami certyfikacji

Wszelkie propozycje certyfikacji lub stwierdzenia dotyczące certyfikacji na zgodność z ISO 26000 będą błędną interpretacją intencji i celu normy, a także niewłaściwym jej wykorzystaniem. ISO ma zamiar dopilnować, aby było to respektowane.

Zakres normy

Według normy odpowiedzialność społecznato odpowiedzialność organizacji za wpływ jej decyzji i działań na społeczeństwo oraz środowisko poprzez przejrzyste i etyczne zachowanie. Ma ono przyczyniać się do zrównoważonego rozwoju, włączając w to zdrowie i dobrobyt społeczeństwa, uwzględniać oczekiwania interesariuszy (osób lub grup, które są zainteresowane decyzjami lub działaniami organizacji), być zgodne ze stosowanym prawem i spójne z międzynarodowymi normami zachowania oraz być wprowadzone w całej organizacji i praktykowane w działaniach w obrębie jej strefy wpływów.

Norma zawiera wytyczne, dotyczące: terminów i definicji związanych z odpowiedzialnością społeczną, jej podstaw, trendów i charakterystyk, odnoszących się do niej zasad i praktyk, a także kluczowych obszarów. Ponadto określa zasady wdrażania i promowania zachowania odpowiedzialnego społecznie w organizacji, jej politykach i praktykach w obrębie sfery jej wpływu, identyfikowania interesariuszy oraz komunikowania zobowiązań, osiągnięć i innych informacji, związanych z odpowiedzialnością społeczną. Schematyczny przegląd normy przedstawiono na rysunku.

Zakres normy ISO 26000 Źródło: ISO 26000:2010

Zakres normy ISO 26000 Źródło: ISO 26000:2010

Jak podano w ISO 26000, po rozważeniu charakterystyk odpowiedzialności społecznej i jej relacji ze zrównoważonym rozwojem (rozdział 3), zaleca się, aby organizacja dokonała przeglądu zasad opisanych w rozdziale 4 i respektowała je, łącznie zasadami specyficznymi dla każdego kluczowego obszaru (rozdział 6). Przed analizą kluczowych obszarów i zagadnień odpowiedzialności społecznej oraz związanych z tych działań i oczekiwań (rozdział 6) zaleca się, aby organizacja rozważyła dwie podstawowe praktyki odpowiedzialności społecznej: uznanie odpowiedzialności społecznej w ramach sfery wpływu organizacji oraz identyfikowanie i zaangażowanie interesariuszy (rozdział 5).

Po zapoznaniu się z zasadami i zidentyfikowaniu kluczowych obszarów oraz odpowiednich i znaczących zagadnień zalecane jest, aby organizacja starała się wdrożyć odpowiedzialność społeczną poprzez decyzje i działania, wykorzystując wskazówki podane w rozdziale 7. Obejmuje to takie praktyki jak: uczynienie odpowiedzialności społecznej integralną częścią polityki, kultury i działań organizacji, budowanie kompetencji wewnętrznych, komunikacja wewnętrzna i zewnętrzna oraz regularne przeglądanie działań i praktyk, związanych z odpowiedzialnością społeczną

Więcej wskazówek, dotyczących kluczowych obszarów oraz wdrażania praktyk odpowiedzialności społecznej, można znaleźć w literaturze zawartej w bibliografii oraz w dobrowolnych inicjatywach i narzędziach, których przykłady zawiera załącznik A.

Cel: zrównoważony rozwój

ISO 26000 stanowi pomoc dla organizacji w ich wkładzie w zrównoważony rozwój oraz uzupełnia inne instrumenty i inicjatywy w zakresie odpowiedzialności społecznej. Ponadto ma je zachęcać do podejmowania działań wykraczających ponad zgodność z wymaganiami prawnymi, uznając, że jest to podstawowy obowiązek każdej organizacji i zasadnicza część jej odpowiedzialności społecznej.

Nie jest to norma dotycząca systemów zarządzania, ale zawiera elementy, które mogą być włączone do już istniejących systemów. Korzystając z wytycznych, usystematyzowanych w normie, można zidentyfikować obszary, w których organizacja już stosuje zasady działania odpowiedzialnego społecznie, a także nakreślić kierunki rozwoju w innych obszarach.

Przy jej stosowaniu zakłada się uwzględnianie różnic społecznych, środowiskowych, prawnych, kulturowych, politycznych i organizacyjnych oraz różnic w warunkach ekonomicznych, przy jednoczesnej zgodności z międzynarodowymi normami postępowania.

Stosowanie normy przyczyni się do zwiększenia świadomości z zakresu odpowiedzialności społecznej, zaufania klientów i innych interesariuszy organizacji, ich zadowolenia, a także poprawy wizerunku firmy.

Jak podano we wprowadzeniu do ISO 26000, percepcja organizacji i jej wyniki w odniesieniu do odpowiedzialności społecznej, mogą mieć wpływ m.in. na: przewagę konkurencyjną, reputację organizacji oraz możliwość przyciągnięcia i utrzymania pracowników, członków, klientów lub użytkowników. Ponadto wpłynie to na zaangażowanie i wydajność pracowników, opinię inwestorów, właścicieli, donatorów, a także relacje z przedsiębiorstwami, władzami, mediami, dostawcami, klientami i społeczeństwem, w którym organizacja funkcjonuje.

Norma ISO 26000 jest obecnie dostępna w oryginalnych wersjach językowych (angielskiej, francuskiej i hiszpańskiej). Można ją nabyć w Polskim Komitecie Normalizacyjnym. Opracowanie polskiej wersji zaplanowano na rok 2011. W trakcie tego procesu każdy zainteresowany może wziąć udział w ankiecie powszechnej projektu Polskiej Normy.

Anna Gruszka, sekretarz Komitetu Technicznego nr 305 ds. Społecznej Odpowiedzialności, Polski Komitet Normalizacyjny

Anna Jarońska, kierownik Sektora Zagadnień Ogólnych, Ochrony Zdrowia i Środowiska, Polski Komitet Normalizacyjny

Opublikowano: Ecomanager Numer 4/2011 (13)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *