Dyskusja wokół EMAS

Polemika z artykułami Roberta Pochyluka „Dokąd zmierza EMAS w Polsce?” oraz „Temat przewodni – EMAS III” zamieszczonymi w sierpniowym wydaniu czasopisma „Ecomanager”.

Mając na uwadze wzmocnienie i rozwój dobrowolnego instrumentu zrównoważonego rozwoju, jakim jest EMAS, Ministerstwo Środowiska przekazuje komentarz do wypowiedzi Roberta Pochyluka, w świetle sformułowanych w nich wielu krytycznych uwag.

W kwestii organizacji systemu EMAS w Polsce i jego centralizacji/decentralizacji nie należy mylić dwóch pojęć: struktury systemu EMAS z procedurą rejestracji. Ta pierwsza rzeczywiście jest skomplikowana, ale nie stanowi przedmiotu zainteresowania organizacji. Dla niej najistotniejsze jest to, gdzie złożyć wniosek oraz kiedy dostanie certyfikat EMAS. Te elementy są jasno określone i regulowane odpowiednimi procedurami.

Minister właściwy ds. środowiska, jako organ odpowiadający za rozwój systemu EMAS, podjął działania mające na celu zmianę ustawy o krajowym systemie (EMAS), w tym regulacji kwestii udzielania informacji organizacjom. Projekt ustawy zostanie umieszczony w „BIP MŚ”, zainteresowani będą mieli możliwość zgłoszenia uwag.

Warty uwagi jest fakt, iż Stowarzyszenie Polskie Forum ISO 14001 w swoim statucie zapisało, iż „rozwijanie oraz promowanie inicjatyw, postaw i działań sprzyjających rozwojowi i rozpowszechnianiu systemów zarządzania w dziedzinie ochrony środowiska, w tym przede wszystkim opartych na normie ISO 14001 i Rozporządzeniu EMAS” oraz „integracja środowisk zajmujących się zagadnieniami zarządzania środowiskowego” są głównymi celami Stowarzyszenia. Niestety, MŚ nie zostało zaproszone do udziału w dyskusji nt. rozporządzenia EMAS i obowiązków weryfikatorów, nie otrzymało też informacji o jej wynikach. Wydaje się, że taka współpraca nie wymaga podpisania formalnego porozumienia. Pracownicy MŚ byli i nadal są otwarci na współdziałanie, w tym szczególnie w zakresie interpretacji przepisów. Chętnie też wzięliby udział w spotkaniu członków klubu EMAS i wysłuchali opinii nt. funkcjonowania systemu.

Komentarza wymaga również fragment odnoszący się do roli Inspekcji Ochrony Środowiska. Ostatnie lata dostarczają wielu dowodów na kształtowanie się pozytywnego trendu w podejściu IOŚ do podmiotów legitymujących się certyfikowanym SZŚ, szczególnie EMAS. Natomiast podstawą prawną do wymiany informacji między organami IOŚ a innymi organami administracji państwowej jest art. 17 ustawy o IOŚ.

Ministerstwo Środowiska

Odpowiedź autora

Lektura polemiki Ministerstwa Środowiska z moimi artykułami opublikowanymi w nr 3/2010 czasopisma „Ecomanager”, dostarcza wrażeń dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, daje umiarkowaną satysfakcję wynikającą z faktu, że mimo braku odpowiedzi na pisma, w których Stowarzyszenie Forum ISO 14000 proponowało MŚ podjęcie dyskusji na temat zmian w EMAS, udało się jednak, za pośrednictwem „Ecomanagera”, sprowokować wymianę poglądów. Po drugie, rodzi się poczucie własnej niedoskonałości w przelewaniu myśli na papier. Dlatego postanowiłem wyrazić swoje tezy jaśniej, odnosząc się do fragmentów polemiki, świadczących o braku zrozumienia dla treści, które chciałem przekazać. Trudno zgodzić się ze stwierdzeniem, że skomplikowanie procedury rejestracji nie stanowi przedmiotu zainteresowania organizacji. Mając stały kontakt z organizacjami, które podjęły się trudu rejestracji, Forum ISO 14000 otrzymuje odmienne sygnały. Nie ma sensu ciągnąć tego wątku, gdyż rzeczywiście zmiany zaproponowane w projekcie ustawy o krajowym systemie EMAS upraszczają tę kwestę. We wspomnianych pismach kierowanych do MŚ Forum ISO 14000 proponowało udział w pracach nad projektem zmian w ustawie o EMAS i tego właśnie dotyczyła uwaga w jednym z artykułów wskazująca na brak zainteresowania MŚ współpracą. Fakt opublikowania gotowego projektu w „BIP MŚ” niczego w tej kwestii nie zmienia. Na marginesie warto dodać, że Forum ISO 14000 przygotowało i we wskazanym terminie przekazało MŚ swoje uwagi do tego projektu. Z ich treścią można zapoznać się na stronie internetowej www.pfiso14000.org.pl. Stowarzyszenie nie tylko zaprosiło MŚ do udziału w spotkaniach tworzonego Klubu EMAS, ale zwróciło się z pisemną prośbą o objęcie tej inicjatywy patronatem ministra. W związku z kilkumiesięcznym brakiem reakcji podobną prośbę skierowaliśmy ostatecznie do generalnego dyrektora ochrony środowiska, który się do niej przychylił. Z treści polemiki wynika, że opieszałość ze strony MŚ potraktowaliśmy niesłusznie jako brak zainteresowania udziałem w spotkaniach. W kwestii roli Inspekcji Ochrony Środowiska Forum ISO 14000 w najmniejszym stopniu nie neguje pozytywnych trendów w podejściu IOŚ do organizacji, które wdrożyły system zarządzania środowiskowego. W treści artykułu zwrócono uwagę na fakt, że ustawa o IOŚ nie gwarantuje realizacji niektórych wymagań rozporządzenia 1221/2009 – przede wszystkim w zakresie odpowiadania organizacjom (przynajmniej małym) na zapytania dotyczące obowiązujących wymagań prawnych i sposobów wykazania zgodności z nimi. Stowarzyszenie podtrzymuje swoją opinię w tym zakresie.

Trudno ocenić, czy prowadzenie tej dyskusji za pośrednictwem mediów należy traktować jako czynnik pozytywny, pozwalający obu stronom na szersze prezentowanie swoich poglądów, czy też jako znak trudności w porozumiewaniu się w tradycyjny sposób. Nawet gdyby uznać, że prowadzenie jej na łamach „Ecomanagera” ma pewne mankamenty, fakt niepodpisania polemiki nazwiskiem autora z pewnością nie ułatwia przejścia do bezpośredniej wymiany poglądów, chociaż jej nie uniemożliwia. Polskie Forum ISO 14000 chce na partnerskich zasadach współpracować z każdym, kto jest zainteresowany doskonaleniem systemów zarządzania środowiskowego.

Robert Pochyluk, prezes Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000

Opublikowano: Ecomanager Numer 9/2010 (08)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *