Branża ICT a ślad węglowy

Największym problemem środowiskowym w branży ICT jest duże zapotrzebowanie na energię elektryczną, co może powodować znaczną emisję gazów cieplarnianych. Z tego względu priorytetem winno być wdrażanie globalnych rozwiązań optymalizujących zużycie energii przez systemy teleinformatyczne.

Technologie informacyjno-komunikacyjne (ang. Information and Communication Technologies – ICT) to wszelkie działania związane z produkcją i wykorzystaniem urządzeń telekomunikacyjnych i informatycznych oraz usług im towarzyszących, a także gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie informacji w formie elektronicznej, z wykorzystaniem technik cyfrowych i wszelkich narzędzi komunikacji elektronicznej. W Polsce od 2009 r. rośnie liczba przedsiębiorstw sektora ICT (z 1313 w 2009 r. do 1649 w 2012 r., spośród których 87,3% świadczyło usługi ICT), a także liczba osób w nim pracujących (ze 158 909 w 2009 r. do 177 399 w 2012 r., z czego ponad trzy czwarte stanowiły osoby pracujące w usługach ICT, w tym 60,9% – w usługach informatycznych)2.

ICT jest jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się sektorów w Europie i ma wpływ na wzrost gospodarczy w innych dziedzinach3. Udział sektora ICT w całkowitej wartości dodanej biznesu wynosi ok. 8,5%, zatrudnienie stanowi 3% zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw w UE ogółem, a inwestycje poprzez efektywne wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w przedsiębiorstwach pozwalają zwiększyć ogólną wydajność pracy, przez co stają się bardziej konkurencyjne. W krajach rozwiniętych nakłady finansowe na prace badawczo-rozwojowe (B + R) w branży ICT stanowią 1/3 wszystkich środków na badania. Chociaż Europa wciąż przoduje w wielu obszarach produkcji przemysłowej i technologii ICT, to nakłady na prace B + R są znacząco niższe niż w innych krajach wysokorozwiniętych4. Projekty z branży ICT były umieszczone jako szczegółowy temat na liście priorytetów w siódmym programie ramowym na rzecz badań i rozwoju technologicznego. Głównym założeniem priorytetu ICT było wspomaganie europejskich grup badawczych tworzących nowe, innowacyjne technologie, poprawiające konkurencyjność europejskiej gospodarki, a jednocześnie uwzględniające zasady zrównoważonego rozwoju.

Branża ICT odgrywa istotną rolę w rozwiązywaniu problemów energetycznych i klimatycznych, co zostało podkreślone m.in. w komunikatach i rekomendacjach Komisji Europejskiej (np. w komunikacie z października 2009 r. w sprawie wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych do ułatwienia przejścia na energooszczędną i niskoemisyjną gospodarkę). Komisja Europejska zobowiązała przedsiębiorstwa z branży ICT do opracowania ram pomiaru zużycia energii elektrycznej w branży oraz pomiaru śladu węglowego, co już zostało zrealizowane w kilku projektach.

W UE i na świecie

Ślad węglowy (CF) definiowany jest jako całkowita ilość gazów cieplarnianych wyemitowanych w cyklu życia wyrobu. Jest on także ujmowany jako całkowita suma emisji gazów cieplarnianych wywołanych bezpośrednio lub pośrednio przez dany produkt, organizację lub osobę5 i przedstawiany w jednostkach CO2e (ekwiwalent CO2), zgodnie z przelicznikami wg IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change).

Ślad węglowy branży ICT definiowany jest jako wpływ na środowisko sieci mobilnych i stałych, sieci korporacyjnych, centrów danych oraz każdego sprzętu przyłączonego do sieci, tj. smartfonów, tabletów, komputerów PC i modemów6. Związany jest on głównie z zapotrzebowaniem na energię elektryczną, co wynika z konieczności ciągłego utrzymywania urządzeń peryferyjnych, takich jak urządzenia sieciowe, komputery i centra danych. Sektor ICT jest obecnie odpowiedzialny za 8-10% zużycia energii elektrycznej w UE i do 4% emisji dwutlenku węgla7. Przewiduje się, że w 2020 r. 14% wytworzonej energii elektrycznej na świecie będzie zużywane przez branżę ICT (~6745 TWh/rok8), w szczególności przez centra danych, urządzenia i infrastrukturę telekomunikacyjną oraz komputery personalne wraz z urządzeniami peryferyjnymi (skanery i drukarki)9. Obecnie w całkowitym zużyciu energii urządzenia takie jak komputery, centra danych czy urządzenia i sieci telekomunikacyjne mają podobny udział (po ok. 30%)8.

Na świecie sektor ICT odpowiada za niecałe 1,5% emisji CO2e10, ale przyczynia się do znaczącej redukcji gazów cieplarnianych powstających w innych sektorach gospodarki. Całkowity globalny ślad węglowy branży ICT w 2007 r., wg raportu Ericssona, szacowany był na ok. 620 mln Mg CO2e, w 2014 r. – ok. 850 mln Mg CO2e, a przewiduje się, iż w 2020 r. będzie wynosić ponad 1 mld Mg CO2e. Wkładem branży ICT w redukcję CO2 jest umożliwienie m.in. elektronicznego obiegu dokumentów, pracy zdalnej, komunikacji personalnej on-line (e-mail, wideokonferencje), a także tworzenie oprogramowania, m.in. inteligentnych systemów ICT do automatycznych urządzeń pomiarowych (np. temperatury czy oświetlenia) działających na zasadzie algorytmów – w zależności od parametrów urządzenia automatycznie włączanych lub wyłączanych.

W perspektywie do 2020 r. prognozowany jest największy wzrost śladu węglowego w branży ICT w odniesieniu do komputerów i urządzeń oraz centrów danych – około dwukrotny w porównaniu do 2007 r. Ślad węglowy powodowany przez sieci i urządzenia telekomunikacyjne pozostanie natomiast na podobnym poziomie jak w 2007 r.11.

Ślad węglowy dla ICT

Najbardziej powszechną metodą obliczania śladu węglowego jest specyfikacja Publicly Available Specification 2050 (PAS 2050). W 2013 r. Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna opublikowała normę ISO 14067, która zawiera wymagania i wytyczne dotyczące określania ilościowego oraz komunikowania śladu węglowego produktu. Specyficznymi dla obliczenie śladu węglowego ICT są:

  • ITU-T L.1410 – metodyka oceny wpływu środowiskowego dla produktów teleinformatycznych, sieci i usług,
  • ITU-T L.1420 – metodyka oceny wpływu środowiskowego dla stosowania rozwiązań ICT w przedsiębiorstwach,
  • ETSI TS 103 199 – ocena cyklu życia dla produktów teleinformatycznych, sieci i usług,
  • GHG Protocol Product Standard – ICT-sectorGuidance,
  • GHG ProtocolCorporate.

Podczas pomiaru śladu węglowego w branży ICT ważne jest, aby uwzględnić wszystkie możliwe źródła emisji, które odnoszą się do całej działalności przedsiębiorstwa, w tym do zamówień publicznych, zarządzania, eksploatacji i utylizacji sprzętu ICT, a także do wsparcia i rozwoju działalności działu IT. Obliczając ślad węglowy dla branży ICT (np. danego przedsiębiorstwa), należy uwzględnić m.in. emisje związane z użytkowaniem urządzeń/sprzętu ICT w organizacji (należy wyszczególnić rodzaj urządzeń – komputer stacjonarny, laptop, drukarka, skaner, tablet, telefon, urządzenia działające w centrach danych lub serwerowniach itp. – i uwzględnić zużycie energii na chłodzenie/ogrzewanie), świadczeniem usług informatycznych (i wsparcia) dla użytkowników biznesowych ICT (należy uwzględnić podróże służbowe), a także produkcją, transportem i utylizacją urządzeń ICT (opcjonalnie, dla obliczenia całkowitej emisji).

Do określenia śladu węglowego przedsiębiorstwa z branży ICT konieczny jest też szczegółowy wywiad dotyczący urządzeń (jakiego są typu, ile sztuk, jaki czas pracują, czy są komputery, na których w pełni wykorzystywane są moce obliczeniowe komputera itp.).

Anna Henclik, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków

Cały artykuł znajduje się w dodatku pt. Ekoinnowacje dla ochrony klimatu, wydanego w ramach ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej „Jesteś kreatorem? Zostań ekoinnowatorem!”.

Źródła

  1. http://www.encyklopedialesna.pl/hasla/index/9376 (dostęp 9.04.2015).
  2. Główny Urząd Statystyczny. „Społeczeństwo informacyjne w Polsce. Wyniki badań statystycznych z lat 2009-2013”. Warszawa 2013.
  3. http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/ict/competitiveness/index_en.htm (dostęp 9.04.2015).
  4. http://www.nauka.pwr.wroc.pl/granty/7pr_broszura.pdf (dostęp 9.04.2015).
  5. http://www.carbontrust.com (dostęp 9.04.2015).
  6. Henclik A., Wernicka M.: Wpływ technologii informacyjno-komunikacyjnych na jakość środowiska. Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Zarządzanie Przedsiębiorstwem – Teoria i Praktyka”. Kraków 27-28.11.2014.
  7. http://www.theclimategroup.org/what-we-do/news-and-blogs/eu-and-global-tech-sector-measuring-ict-footprint/ (dostęp 9.04.2015).
  8. Farrahi Moghaddam R., Farrahi Moghaddam F.: Environmental Footprint Analysis/Management of Data Centers and ICT Solutions, Green Sustainable Telco Cloud (GSTC). Project Annual Workshop. ETS. Montreal, Quebec (Kanada) 5-6.11.2013.
  9. Pickavet M., Vereecken W., Demeyer S., Audenaert P., Vermeulen B., Develder C., Colle D., Dhoedt B., Demeester P.: Worldwide energy needs for ICT: the rise of power-aware networking. 2nd International Symposium on Advanced Networks and Telecommunication Systems. ANTS. Grudzień 2008.
  10. Ericsson energy and carbon report on the impact of the networked Society. Czerwiec 2013, http://www.ericsson.com/res/docs/2013/ericsson-energy-and-carbon-report.pdf (dostęp 9.04.2015).
  11. Ismail M.A.: Green Computing and Electrical Carbon Footprint. Proceedings of International Conference on Energy and Sustainability – 2013, http://www.nedces.com/upload/download/Green%20Computing%20and%20Electrical%20Carbon%20Footprint.pdf (dostęp 9.04.2015).
  12. http://www.42u.com/measurement/pue-dcie.htm (dostęp 9.04.2015).
  13. http://www.chip.pl/artykuly/trendy/2010/04/farmy-serwerow-staja-sie-ekologiczne (dostęp 9.04.2015).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *