Ekologia? To „małe piwo”

Zmniejszenie zużycia wody poprzez jej ponowne wykorzystanie, recykling odpadów opakowaniowych, a także obniżenie energochłonności procesów produkcyjnych to tylko niektóre elementy polityki środowiskowej Kompanii Piwowarskiej.

W celu realizacji przyjętych wyzwań wdrożono System Zarządzania Środowiskowego opar­ty na wymaganiach normy ISO 14001. Zarządzanie środowiskowe oznacza zarządzanie użytkowaniem, ochroną i kształtowaniem środowiska, zarówno w procesach produkcyjnych, jak i w czasie pozaprodukcyjnej aktywności człowieka. Celem systemu jest uzyskanie poprawy efektów działalności środowiskowej, głównie poprzez uporządkowany proces ciągłego doskonalenia. W 2001 r. browar w Poznaniu, jako jeden z pierwszych w Polsce, otrzymał certyfikat ISO 14001. W 2003 r. zyskał go również browar w Tychach oraz Centra Dystrybucji KP, a w 2005 r. browar w Białymstoku.

Wodne oszczędności

Z uwagi na fakt, że woda jest jednym z głównych składników piwa kwestia niedostatku i pogarszającej się jakości tego surowca jest dla Kompanii Piwowarskiej istotnym proble­mem z punktu widzenia aspektów jakościowych, ekonomicznych oraz ochrony środowiska.

Aby zmniejszyć zużycie wody potrzebnej do wypro­dukowania jednostki piwa, jest ona ponownie wykorzystana w procesie mycia i pasteryzacji. Ponadto zredukowano częstotliwość wypychania brzeczki i piwa z rurociągów, a myjkę butelek zastąpiono płuczką. Priorytetem jest też rozpoznanie dostępności oraz jakości wody w sto­sunku do bieżących oraz przyszłych potrzeb browarów, a także określenie zapotrzebowania na wodę w stosunku do jej dostępności w danym systemie wodnym. O poziomie zużycia wody oraz podjętych działaniach mających ograniczyć jej zużycie systematycznie informowane jest społeczeństwo. Następuje też szeroka wymiana informacji o zasadach prowadzo­nej gospodarki wodnej oraz optymalizacja zarządzania gospodarką wodną w łańcuchu dostaw, co w efekcie powoduje zmniejszenie globalnego zapotrzebowania na wodę przez cały koncern.

Obecnie dla całej KP wskaźnik zużycia wody wynosi 3,38 hl wody/hl wyprodukowanego piwa (dane za rok rozliczeniowy F10). Dla porównania w roku rozliczeniowym F04 wyniósł on 4,17 hl wody/hl wyprodukowanego piwa (rys.). Typowy zakres zużycia wody w nowoczesnych browarach na świecie kształtuje się na po­ziomie od 4 do 6 hl wody/hl piwa. Oznacza to, iż podejmowane w ostatnich latach działania przyniosły wymierny efekt.

Wykorzystanie wody w procesach technologicznych wiąże się z powstawaniem ścieków. Firma świadoma niebezpieczeństwa wynikającego z zanieczyszczenia wód ściekami w pełni kontroluje ilość i jakość wytwarzanych ścieków. Podstawową zasadą przestrzeganą w każdym z bro­warów jest oczyszczenie ścieków przed ich wpro­wadzeniem do środowiska. Jeśli pozwala na to istniejąca infrastruktura, proces oczyszczania prowadzony jest na terenie browaru. W pozostałych przypadkach ścieki kierowane są do miejskich oczyszczalni ścieków.

Zużycie wody w przeliczeniu na wielkość produkcji [hl wody/hl piwa]

Zużycie wody w przeliczeniu na wielkość produkcji [hl wody/hl piwa]

Segregacja i recykling

Na świecie istnieje niewiele zakładów przemysłowych, których działalność jest całkowicie bezodpadowa, co wynika zwykle z ograniczeń technologicznych. Zakłady o wysokiej świadomości środowiskowej starają się zbliżyć do założenia produkcji bezodpadowej m.in. poprzez zwiększanie trwałości materiałów, dobór odpowiednich surow­ców oraz optymalizację ich zużycia. Ponadto dzięki powtórnemu wykorzystaniu tych samych mate­riałów można uniknąć powstania odpadów. Jeżeli nie jest to możliwe, to należy poddać je recyklingowi. Właściwe podejście do gospodarki odpadami, stosowane w zakładach Kom­panii Piwowarskiej, pozwala traktować wytwarzane odpady tak, jakby były pro­duktami ubocznymi – duże ich ilości są cennym materiałem dla rolników oraz innych firm.

W każdym z browarów wdrożony system gospodarki odpadami preferuje przekazanie ich do odzysku albo recyklingu. Jedynymi ograniczeniami są możliwości techniczne przerobu danych rodzajów odpadów, a cza­sem kwestie ekonomiczne. Przykład browaru w Poznaniu dowodzi, iż jest możliwe zbliżenie się do granicy wykorzystania gospodarczo 100% odpadów.

Segregacja odpadów

Segregacja odpadów

W firmie prowadzona jest segregacja odpadów. Jej dokładność zależy od organi­zacji pracy oraz od czynnika ludzkiego, a bardzo dobre przeszkolenie pracowników owo­cuje wysoką czystością zebranych odpadów, będących gotowymi surowcami wtórnymi. Ze względów technologicznych część odpadów jest poddawana unieszkodliwieniu. Są one przekazywane sprawdzonym firmom legitymującym się stosownymi zezwoleniami (decyzjami administracyjnymi). Kontrola nad właściwym doborem kontrahentów jest sprawowana poprzez system zarządzania środowiskowego.

Do pakowania i dystrybucji piwa browary stosują trzy rodzaje opakowań: kegi, puszki aluminiowe oraz butelki szklane. Podstawowym opakowaniem są butelki szklane wielokrotnego użytku. Przed ponownym użyciem przechodzą one przez linię myjącą. Coraz częściej wykorzystuje się puszki aluminiowe, które po zużyciu są zbierane selektywnie na terenie prawie całego kraju przez przedsiębiorstwa komunalne, organizacje odzysku i punkty skupu me­tali kolorowych. Zbiórka selektywna odbywa się „u źródła” do ustawionych w miastach pojemników lub w miejskich stacjach segregacji odpadów. Zebrane opakowania podda­wane są oczyszczaniu. Stanowią one cenny surowiec dla hutnictwa aluminium i doce­lowo trafiają do przetopu w hutach. Z kolei kegi to beczki ze stali kwasoodpornej, które są opakowaniami zwrotnymi, zaprojektowanymi specjalnie pod kątem wielokrotnego wykorzystania. Pomimo dużego zużycia materiału przy produkcji tego opakowania, ich stosowanie jest bardzo korzystne pod względem środowiskowym.

Energia i emisje CO2

We wszystkich browarach funkcjonuje stały monitoring zużycia energii elektrycznej i cieplnej, co pozwala na iden­tyfikację sprawności prowadzonych procesów produkcyjnych. Jednocześnie na te­renie wszystkich browarów nie ustają prace związane z udoskonaleniem procesów tech­nologicznych oraz modernizacją istniejących układów. Pozwoliło to na znaczne ograniczenie wskaźników energochłonności na przełomie ostatnich lat. Wskaźnik zużycia wyprodukowanej energii cieplnej w przeliczeniu na jednostkę wyprodukowanego piwa sukcesywnie spadał z poziomu 101 MJ energii/hl piwa w roku rozliczeniowym F04 do 63,3 MJ energii/hl w F10. W przypadku zużycia energii elektrycznej wskaźnik dla całej Kompanii Pi­wowarskiej wyniósł w roku rozliczeniowym F10 5,98 kWh/hl piwa. Referencyjny wskaźnik energochłonności elektrycznej określony w BAT (ang. Best Available Technology) dla przemy­słu piwowarskiego kształtuje się w zakresie 8-12 kWh/hl piwa.

Mając na uwadze zmniejsze­nie uciążliwości dla atmosfery, firma w 2006 r. zlikwidowała eksplo­atowaną na terenie browaru w Poznaniu kotłownię opalaną paliwem węglowym i zastą­piła ją nowoczesną kotłownią gazowo-olejową. Dzięki konwersji paliwa węglowego na paliwo gazowe i olejowe osiągnięto znaczną redukcję emisji m.in. związków węgla do atmosfery.

Na terenie browaru w Tychach eksploatowana jest kotłownia gazowo-olejowa, która zasilana jest dodatkowo biogazem wytwarzanym w podczyszczalni ścieków. Ilość spalanego biogazu kształtuje się na poziomie 12-15% całkowitej ilości gazu spalonego w kotłowni. Zastosowanie tego rozwiązania przynosi korzyści zarówno ekonomiczne jak i środowiskowe.

Wszystkie browary posiadają układ odzysku ciepła technolo­gicznego z kotłów warzelnych zainstalowanych w wydziale warzelni. Z każdego litra pary wodnej odparowanej z gotującej się w kotle brzeczki można odzyskać ok. 0,8 litra wody o temp. ok. 980°C. Zatem zastosowanie układów odzysku ciepła pozwala na znaczne zmniejszenie zapotrzebowania na parę technologiczna, a dodatkowo wpływa na zmniejszenie zużycia wody.

Firma, kierując się ideą zrównoważonego rozwoju, dostosowuje swoje działania do wymogów przepisów prawa ochrony środowiska, zdrowia i bezpieczeństwa ludzi. Przeprowadza oceny oddziaływania na środowisko planowanych procesów inwestycyjnych, jak również szacuje możliwości wystąpienia zagrożeń związanych awariami prze­mysłowymi. Dąży również do tego, aby jej pracownicy byli „Zgrani z naturą”.

Klaudyna Gruszecka, kierownik ds. ochrony środowiska i BHP, Kompania Piwowarska

Opublikowano: Ecomanager Numer 9/2010 (08)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *